آرمان اصفهان
۱۲:۱۵ - چهارشنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۸

مسوولان جلوی نابودگران را بگیرند؛

نابودی طبیعت سمیرم با تداوم کتیرازدن گون ها

در 60 درصد محل هايي كه در سال هاي گذشته اقدام به برداشت صَمغ كتيرا شده است، شاهد خشك و فرتوت شدن گون ها هستيم…

به گزارش آرمان اصفهان؛ گونه گياهي «گَوَن» خاستگاهي به وسعت سرزميني ايران دارد و تا به امروز 900 گونه مختلف آن شناسايي شده است.

سميرم در جنوب استان اصفهان و دامنه هاي زاگرس مياني، از مناطق اصلي گون خيز اين استان و مركز كشور محسوب مي شود.
گَوَن به عنوان گونه اي راهبردي، در واقع سرستون پوشش گياهان ارتفاعات زاگرس است كه همچون زنجيره اي محكم و درهم تنيده، خاك بكر مناطق پوشيده از خود را محافظت مي كند و با سرپا بودنش جلوي انوع فرسايش و تخريب طبيعت را مي گيرد.
حدود 381 سامانه عرفي و مرتعي پوشيده از گون در سميرم وجود دارد كه از دشت ها و دامنه ها تا ارتفاعات متعدد، جاي جاي اين خطه كوهستاني را دربرگرفته است.
در چند سال اخير اداره منابع طبيعي و شركت تعاوني منابع طبيعي و كشاورزي سميرم، به افراد بهره بردار از صمغ كتيراي گون زارهاي سميرم مجوز داد كه در برخي مناطق خشك، تنش شديد و حتي نابودي تعدادي از گون ها را بدنبال داشت.
رييس سابق منابع طبيعي و آبخيزداري سميرم به خبرنگار ما گفت: كتيرا از مهمترين تركيب هاي حاصل از برخي گونه هاي گون محسوب مي شود و اين تركيب با وجود مصارف زياد در صنايع و بهداشت هنوز هم بي رقيب است.
علی حسین بهرامیان، افزود: سال گذشته مجوزی برای برداشت کتیرا نداده اند اما به نظر می رسد با وجود اینکه عمده گون ها آسیب دیده اند و جان و توانی ندارند باز هم مجوزهایی صادر شده است.

اين مسئول با بيان اينكه در سال هاي گذشته مجوزهايي به برخي افراد داده شده بود، تصريح كرد: سال گذشته برغم فشار زياد افرادي كه در سال هاي قبل كتيرا مي زدند و با توجه به مطالعه و بازديدهاي ميداني، به گون زارهاي شهرستان استراحت داده شد اما بودند افرادی متخلف که باز هم اقدام به نابودی آنها کردند.
رييس پیشین اداره منابع طبيعي سميرم افزود: استراحت دادن به مراتع وضعيت اكولوژيكي طبيعت را ارتقاء مي دهد و باعث تقويت گونه هاي مرتعي بويژه گون مي شود.
بهرامیان به برنامه اداره منابع طبيعي براي برداشت اصولي كتيرا از گون زارها اشاره كرد و گفت: لازمه اين كار در سال هاي آينده تهيه طرح همراه با مطالعه از سوي متقاضيان كتيرا زني است.
اين مسئول، منابع طبيعي و سرزندگي گون زارها را ضرورتي انكارناپذير عنوان كرد و گفت: اين عرصه ها نه بعنوان يك ميراث بلكه امانتي در دست ما براي نسل هاي آينده است كه شرعاً و اخلاقاً همگان بايد از اين امانت گرانسنگ مراقب كنيم.كارشناس ارشد و پژوهشگر منابع طبيعي و جنگلداري استان اصفهان، كتيرا زدن را به خون دادن انسان تشبيه كرد و افزود: تيغ زدن گون براي استحصال صَمغ كتيرا، اگر هر دو يا سه سال يكبار و با روش درست تيغ زني همراه باشد، گون را تقويت مي كند.
بهراميان افزود: نحوه و جهت تيغ زدن گون فوق العاده حساس و مهم است اما اگر روش كار بدرستي انجام نشود، مانند بريدن رگ انسان است كه عواقب سخت و تلخي در پي دارد.
وي برگرداندن ساقه گون بعد از تيغ زني و خاكريزي روي محل تيغ زده را يكي از روش هاي معمول بهره برداران كتيرا عنوان كرد و گفت: خاك، ميكروارگانيسم هاي زيادي دارد و چون محل زده شده مملو از هيدرات كربن است ميكروارگانيسم هاي خاك براي تغذيه به محل زخمي شده گياه هجوم مي آورد.
وي افزود: اين كار باعث آلودگي محل تيغ زده شده مي شود و گون را بيمار و حتي در مواردي مي خشكاند.
محقق و كارشناس منابع طبيعي استان اصفهان تصريح كرد: بهتر است بعد از تيغ زدن گياه، جاي زخم از محل خاكي بيرون بماند تا گياه خودترميمي انجام دهد و بهبود يابد.
بهراميان گفت: اولين صَمغ بيرون زده از محل تيغ زني را «سَره» و بخش پاياني كتيراي حاصل از يك بار تيغ زدن را «پَسه» مي نامند.
او زمان قرُق و برداشت نكردن كتيرا را حداقل سه سال يكبار برشمرد و افزود: اين موضوع در منطقه سميرم رعايت نمي شود و همين امر باعث از بين رفتن گون ها و سوء استفاده فرصت طلبان شده است.
اين كارشناس ادامه داد: در 60 درصد محل هايي كه در سال هاي گذشته اقدام به برداشت صَمغ كتيرا شده است، شاهد خشك و فرتوت شدن گون ها هستيم بگونه اي كه در اين محل ها براحتي مي توان گون هايي به آن وسعت و استحكام را از دل خاك بيرون كشيد.
بهراميان با يادآوري اين نكته كه خشكسالي ها، افزون بر 2 هزار هكتار درخت و چند هزار چشمه را در شهرستان سميرم خشكانده است، تاكيد كرد: تنها چيزي كه با وجود تداوم خشكسالي ها براي سميرم باقي مانده، همين طبيعت خدادادي بويژه گون ها و پوشش مرتعي است.
او هشدار داد: اگر اين گوَن ها نيز به روش ها يا حوادث مختلف مانند آتش سوزي يا تيغ زدن مداوم براي برداشت كتيرا از بين برود، ديگر چيزي غير از كوير خشك و گرد و خاك در انتظار سميرم نخواهد بود و دیر نیست که سمیرم هزار چشمه به بیابان های نایین و خور تبدیل شود.

حالا اما چند وقتی است اداره منابع طبیعی سمیرم رییس ندارد و با سرپرست اداره می شود و باز هم تعاونی بهره برداران مراتع که در اداره قدیم تابلو و مکانی گرفته اند بجای اینکه خود حامی طبیعت باشند، تازه به دنبال نابودی آن هستند. طبیعتی که آخرین نفس های خود را می کشد و هر ضربه ای به آن خیانتی در حق مردم و نسل های آتی است.
كتيرا صمغي است كه از گياه مرتعي گوَن(gavan) بدست مي آيد و در قرون وسطي از كشور ايتاليا صادر مي شده است.
ريشه گون يكي از قديمي ترين گياهان دارويي و رسمي چين است كه در فارماكوپه جمهوري خلق چين ذكر شده است.
ريشه اين گياه در درمان افراد داراي قند و نفريت مصرف مي شود.

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار