آرمان اصفهان
11:23 - جمعه 05 آذر 1395

رئيس مركز تحقيقات و مراقبت‌هاي پرستاري:

حداقل دو برابر وضعيت فعلي، پرستار نياز داريم/ از نظر پژوهش و تئوري در پرستاری وضعیت خوبی داریم

كارشناس ارشد بهداشت حرفه‌اي و دكتراي بهداشت عمومي از استراليا دارد و می گوید: اعضاي هيئت علمي باليني در چارت سازماني بايد ديده شوند. مثلا هيئت علمي باليني پرستاري در دانشكده نداشتيم. وقتي استاد به اندازه كافي باشد آموزش بهتر صورت مي‌گيرد.

به گزارش آرمان اصفهان، طبق اعلام معاونت پرستاري حدود 260 هزار پرستار در كشور نياز داريم اما تعداد دانش‌آموختگان اين رشته (در طي يكسال) در كشور چقدر است؟ چه تعداد جذب شبكه بهداشت و درمان مي‌شوند و صدور مجوز براي جذب پرستاران در سيستم درماني كشور، در چه وضعيتي است؟
اينها سوالاتي است كه پاسخگويي به آنها مي‌تواند يكي از نقايص مهم شبكه درماني كشور را برطرف نمايد!
دكتر سيده فاطمه حق دوست اسكويي، رئيس مركز تحقيقات و مراقبت‌هاي پرستاري كه قائم مقامي وزير در امور پرستاري را در كارنامه فعاليت‌هاي خود دارد، معتقد است كه حداقل دو برابر وضعيت فعلي، پرستار نياز داريم و اين در حالي است كه پايگاه اطلاعاتي منسجمي كه نشان دهد دقيقاً تعداد پرستاران چقدر است و چه تعداد كم داريم، وجود ندارد!
وي كه به آينده رشته پرستاري با وجود معاونت پرستاري بسيار خوشبين است، خاطرنشان مي‌سازد كه روند رو به رشدي در وضعيت پرستاري ملاحظه مي‌شود و “پرستاري” در ابعاد آموزش و تحقيقات رشد قابل توجهي كرده است.
رئيس مركز همكار سازمان بهداشت جهاني در آموزش و پژوهش پرستاري و مامايي، ابلاغ نقشه جامع پرستاري را حركت بزرگي در جهت ارتقاء پرستاري مي‌داند و تصريح مي‌كند كه اين نقشه در سال 90 تهيه شده ولي تاكنون ابلاغ نشده است!
وي معتقد است كه در حرفه پرستاري “خودباوري” ايجاد شده است كه حاصل پيشرفت دانش‌ پرستاري است. دغدغه دكتر اسكويي كه داراي 80 مقاله علمي و پژوهشي است اين است كه هر چه زودتر اولويت‌هاي پژوهشي در سطح كشور ابلاغ و حيطه‌هاي پژوهشي دانشكده‌ها دقيقا مشخص شود زيرا اين كار كمك بزرگي به تحقيقات در كشور خواهد كرد. اين گفتگو فرارويتان قرار دارد.

در ابتدا پيرامون سوابق شغلي و فعاليت‌هاي خود برايمان بگوييد؟
من كارشناس پرستاري، كارشناس ارشد بهداشت حرفه‌اي و دكتراي بهداشت عمومي از استراليا هستم. ابتداي فعاليت‌هاي من با راه‌اندازي “سي‌سي‌يو” در بيمارستان لقمان و فيروزگر همراه با اساتيد و بعد هم پرستاري “سي‌سي يو” و بخش‌هاي ديگر بود. سپس مسئول بخش “سي‌سي‌يو”ي فيروزگر شدم. پس از آن، رئيس دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي ايران و بعد، معاون دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران و از سال 62 عضو هيئت ممتحنه و ارزشيابي رشته پرستاري بودم تا اينكه با راه‌اندازي مركز تحقيقات مراقبت‌هاي پرستاري و مامايي از سال 83 رئيس اين مركز شدم و در حال حاضر هم هستم. بعد هم رياست دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي ايران را بر عهده گرفتم. از سال 86 مشاور رئيس دانشكده پرستاري و مامايي و از سال 90 تا 92 قائم مقام وزيردر امور پرستاري بودم. در حال حاضر، رئيس مركز همكار سازمان بهداشت جهاني در آموزش و پژوهش پرستاري و مامايي و همانطور كه عرض كردم رئيس مركز تحقيقات و مراقبت‌هاي پرستاري و مامايي هستم.
خانم دكتر! در مورد تحقيقات و پژوهش‌هايتان توضيح دهيد؟
حدود 80 مقاله علمي ـ پژوهشي دارم. اولين كتاب پژوهشي دانشگاهي را نوشتم.
اسم اين كتاب چيست؟
“روش‌هاي تحقيقات كيفي در پرستاري” كه با همكاري آقاي دكتر پيروي نوشتيم. اين كتاب از جهاد دانشگاهي جايزه گرفته است.
چند مقاله “آي‌ اس آي” داريد؟
حدود 25 مقاله “آي اس آي” دارم.
در چه موضوعاتي پژوهش انجام داديد؟
تحقيقات من در حيطه‌هاي آموزش پرستاري، كيفيت زندگي و مراقبت‌هاي تسكيني است. در حال حاضر تمركزم در موضوع مراقبت‌هاي تسكيني است. در حيطه آموزش پرستاري در ابعاد مختلف 12 مقاله پژوهشي نوشته‌ام.
ارزيابي شما از وضعيت پژوهشي و آموزشي پرستاري در كشور چيست؟
وضعيت آموزش پرستاري در كشور ما در سطح كشورهاي پيشرفته است. نماينده‌ “آي سي ان” چند سال پيش پس از بررسي وضعيت پرستاري اعلام كرد كه وضعيت پرستاري در ايران مانند كشورهاي پيشرفته جهان است (البته با ديد تئوري). از ديد پژوهشي هم همينطور است. از نظر پژوهشي در زمينه پرستاري در وضعيت خيلي خوبي قرار داريم.
با ديد عملي چطور؟ از نظر عملي وضعيت پرستاري در كشور در چه سطحي است؟
از نظر باليني وضعيت خوبي داريم ولي كمبود پرستار وجود دارد كه اين مشكل در سطح جهان هم هست!
همه كشورها با كمبود پرسنل پرستاري مواجه هستند؟!
بله، تقريبا همه كشورها اين مشكل را دارند.
كمبود نيروي پرستاري در كشور به چه ميزان است؟
كشور ما پايگاه اطلاعاتي منسجمي براي اينكه بگويد؛ دقيقاً چقدر پرستار داريم و چقدر كم داريم، ندارد! خدمات پرستاري كه در بيمارستان‌ها ارائه مي‌شود خوب است اما وقتي كه فرصت نباشد، ارائه خدمات تحت تاثير قرار مي‌گيرد. در حال حاضر كمتر از نصف استاندارد، پرستار داريم! خلاصه‌اش اين است كه حداقل، دو برابر وضعيت فعلي، پرستار نياز داريم. طبق نظر معاونت پرستاري، حدود 260 هزار پرستار نياز داريم.
براي ارتقاء پرستاري در كشور چه بايد كرد؟
از سال 92 معاونت پرستاري داريم و اين خيلي خوب است. مسير رو به رشدي وجود دارد. تلاش‌هايي در حال انجام است. بيش از 60 درصد نيروي نظام سلام بايد پرستار باشد.
پرستاران بزرگ‌ترين نظام سلامت هستند. با وجود معاونت پرستاري، من آينده‌ روشني را براي اين حرفه پيش‌بيني مي‌كنم. معاونت پرستاري شانس بيشتري براي تعامل دارد.
معاونت پرستاري بايد چه موضوعاتي را در اولويت كار خود قرار بدهد؟
خيلي كارها در حال انجام است. روي موضوع توانمندسازي پرستاران و ارتقاء مهارت‌هاي فارغ التحصيلان و دانش‌آموختگان كار مي‌كند كه خيلي خوب است و فعاليت‌هايي در جهت ارتقاء كيفيت مراقبت‌ها در دستور كار است.
روي توانمندسازي پرستاري تلاش مي‌شود و استفاده از نيروهاي كمكي، استفاده از كار دانشجويي و آيين نامه هيئت علمي كه مطرح است و ابلاغ هم شده اينها همه به ارائه خدمات پرستاري كمك مي‌كند.
هيئت علمي باليني پرستاري در چارت تعريف نشده است. آيين‌نامه هيئت علمي ابلاغ شده است. اعضاي هيئت علمي باليني در چارت سازماني بايد ديده شوند. مثلا هيئت علمي باليني پرستاري در دانشكده نداشتيم. وقتي استاد به اندازه كافي باشد آموزش بهتر صورت مي‌گيرد.
الان نسبت استاد به دانشجو در كشور مناسب نيست. برنامه‌ريزي براي جذب نيروي انساني متخصص بايد صورت بگيرد. هم بايد جذب عضو هيئت علمي بيشتر باشد و هم جذب پرستار! در مورد اينها بايد فكر اساسي بشود البته فكر شده و در دست اقدام است.
واقعيت اين است كه همه در اين زمينه تلاش و فكر مي‌كنند. اگر سالي 14 هزار نفر بپذيريم (كه فارغ التحصيل پرستاري هستند) 10 سال نياز است كه 140 هزار پرستار جذب بشود. اين در حالي است كه رقم مورد نياز كشور 260 هزار پرستار است! از سوي ديگر تعدادي هم بازنشسته مي‌شوند. اينها موضوعاتي است كه بايد مورد توجه قرار بگيرد.
اولويت‌هاي امروز جامعه پرستاري چيست؟
نظام تدوين و تنظيم مقررات پرستاري هنوز در كشور وجود ندارد كه به نظر من در اولويت است. بايد يك نظام منسجمي وجود داشته باشد. سيستم صلاحيت باليني پرستاري به جريان بيفتد. همه پرستاران وقتي مي‌خواهند شروع به كار كنند، در نظام و سيستمي ثبت نام كنند و بعد از آن بايد بر اساس اصولي ارزيابي بشوند تا مشخص بشود كه پرستار به روز است يا نه! الان روي اينها كار مي‌شود. اين سيستم “آر ان” نام دارد و بايد به جريان بيفتد تا خود به خود سيستم فعال باشد و خبر خوب اين است كه اين سيستم ابلاغ شده و به زودي به جريان مي‌افتد.
وقتي “آر ان” به جريان بيفتد پرستاران به طور مرتب دوره‌هاي آموزشي ضمن خدمت را مي‌گذرانند. لذا هميشه به روز خواهند بود و به روز بودن آنها پايش مي‌شود. اگر اين كار را نكنند نمي‌توانند پروانه كار داشته باشند. اينها همه برنامه‌ريزي شده است و قرار است كه انجام شود.
بهترين اتفاقي كه در سال‌هاي اخير در جامعه پرستاري رخ داده چيست؟
ايجاد معاونت پرستاري بسيار خوب بوده است. ديگر اينكه در حرفه پرستاري “خودباوري” ايجاد شده است. دانش پرستاري خيلي پيشرفت كرده و ايجاد “خودباوري” كرده است. در حال حاضر در بين دانشمندان جهان اسلام سه دانشمند پرستار هستند. اين “خودباوري” باعث شده كه پرستاران مدبرانه وارد مسائل بشوند و ارتباط موثر برقرار كنند. پرستاري فرصت بيشتري براي همكاري پرستاران ايجاد كرده است. موقعيت معاونت پرستاري، موقعيت خيلي خوبي است كه مي‌تواند از توانمندي پرستاران استفاده كند و اين كار را مي‌كند لذا مي‌توانيم سريع‌تر شاهد رشد پرستاري باشيم. هدف نهايي ارتقاء كيفيت مراقبت، رضايت مردم و سلامت براي همه است كه اميدوارم به اين اهداف برسيم.
آيا وضعيت پرستاري در كشور رو به رشد است؟
بله، رو به رشد است زيرا تحقيقات آموزش پرستاري رشد قابل توجهي كرده است. همانطور كه عرض كردم از نظر پژوهش و تئوري در منطقه وضعيت خيلي خوبي داريم.
در مورد شبكه ملي تحقيقات پرستاري و اهميت آن توضيح دهيد؟
مركز همكار سازمان بهداشت جهاني در آموزش و پژوهش پرستاري و مامايي نزديك به سه سال است كه در حال فعاليت است. از طريق مدير كل سازمان بهداشت جهاني اين ابلاغ داده شده است. يكي از فعاليت‌هاي مركز اين بود كه تمام پرستاران و ماماها بتوانند در تحقيقات مشاركت كنند براي اين كار يكي از راهكارها اين بود كه شبكه‌اي ايجاد بشود، ابتدا منطقه‌اي و بعد هم جهاني.
الان ما شبكه جهاني داريم ولي در حيطه پژوهش نيست. پس ما بايد شبكه‌اي ايجاد مي‌كرديم تا همه بتوانند با هم در ارتباط باشند و بتوانند در تحقيقات مشاركت كنند. ضمن اينكه اين شبكه، انجام تحقيقات را هدفمند مي‌كند يعني هدف اصلي آن هدفمند كردن تحقيقات است. به عبارت ديگر، اولويت‌هاي پژوهشي در كشور مشخص مي‌شود و بعد به دنبال آن پرستاران در تيم‌هاي تحقيقاتي قرار مي‌گيرند. الان در شبكه مركز تحقيقات پرستاري فقط عضو شبكه نيستند بلكه مراكز تحقيقاتي ديگر هم عضو شبكه هستند. موسسات آموزشي، تحقيقاتي و حتي نهادها هم مي‌توانند عضو بشوند و نيازهايشان را اعلام كنند. در واقع يك شبكه مجازي است كه همه در راستاي تحقيقات همسو فعاليت مي كنندو تحقيقات هم به صورت هدفمند در جهت رفع نيازهاي جامعه انجام مي‌شود و تمركز ما روي پرستاري با مشاركت تيم نظام سلامت است. منتظريم كه ابلاغش براي رئيس و شوراي راهبردي آن بيايد كه فعاليت به صورت جدي‌تر شروع بشود.
نقشه جامع پرستاري چيست و اهميت آن در چيست؟
بايد بدانيم به كدام سمت مي‌رويم. نقشه جامع پرستاري به ما اين را مي‌گويد. نقشه جامع پرستاري در سال 90 كارش تمام شد و به شوراي سياستگذاري وزارت بهداشت تحويل داده شد. ان‌شاء الله اگر ابلاغ و به روز رساني انجام شود، كار بزرگي انجام شده است. در اين نقشه راهبردها، اقدامات و اهداف مشخص است و خود به خود همه كارها هدفمند خواهد بود و بر اساس شاخص‌ها به راحتي مي توانيم پايش را انجام بدهيم.
اين نقشه چه زماني ابلاغ مي‌شود؟
از سال 92 مانده است. با معاونت محترم پرستاري صحبت شده و مي‌دانند كه مهم است. اميدوارم كه هر چه زودتر ابلاغ شود. اين نقشه يكي از پروژه‌هاي قائم مقام وزير در امور پرستاري در سال 90 بود و تمام نخبگان پرستاري براي تهيه اين نقشه زحمت كشيدند.
6 ماه به طور پيوسته روي آن كار شد. ابلاغ نقشه جامع پرستاري تمام فعاليت‌ها در زمينه پرستاري را در كشور هدفمند و پايش آن را آسان‌تر خواهد كرد. البته چون مربوط به سال 90 بوده مطابق اصول بايد بازنگري شود. به نظر من لازم است هر چه زودتر نقشه جامع پرستاري ابلاغ شود زيرا حركت بزرگي در جهت ارتقاي پرستاري خواهد بود. لازم به ذكر است در حال حاضر وزارت بهداشت براي توسعه پرستاري به آن استناد كرده است.
از علاقه‌تان به رشته پرستاري بگوييد؟
تمام زندگي‌ام را براي اين رشته گذاشتم و هر چه در توان داشتم تاكنون انجام داده‌ام. به جرات مي‌گويم: تمام فعاليت‌هايم زيرساختي بوده است. در مورد مركز تحقيقات پرستاري براي كشور احساس نياز مي‌كردم و الان دانشجوي تحقيقات پرستاري داريم. براي مركز همكاري با سازمان بهداشت جهاني حدود بيست سال زحمت كشيدم. به پرستاري علاقه داشتم و همه من را به عنوان پرستار مي‌شناسند اگرچه دكترايم در زمينه بهداشت عمومي است.
دغدغه امروز شما چيست؟
اينكه اولويت‌هاي پژوهشي در سطح كشور ابلاغ شود. چون الان دانشجويان بايد كلي زمان بگذارند تا عنوان پژوهش را مشخص كنند. اگر حيطه‌هاي پژوهشي دانشكده‌ها دقيقاً مشخص بشود مي‌تواند كمك بزرگي در سرعت بخشيدن براي انجام تحقيقات باشد. مسلما اين اولويت‌ها بر اساس نياز جامعه خواهد بود.
متشكرم.

انتهای پیام/ رسالت

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار