آرمان اصفهان
15:52 - سه شنبه 13 مهر 1395

کارگاه یک روزه آموزش رسانه با نام و یاد شهید مهران حریرچیان برگزار شد؛

محمود افشاری از سوژه یابی و خلاقیت می گوید/ خبرنگار بایستی با نور بالا زدن مخاطب را بیدار نگاه دارد

آخرین بخش از این کارگاه میزبان محمود افشاری بود؛ خبرنگاری کارکشته که از تجربیاتش می گفت که در عین کاربردی و راه گشا بودن، (به قول خودش) پراکنده و ژولیده نیز بود!

به گزارش آرمان اصفهان، کارگاه یک روزه آموزش رسانه با یاد و نام شهید شاخص فرهنگی «زنده یاد مهران حریرچیان»، به همت کانون اندیشه و تمدن اسلامی و بسیج رسانه اصفهان هشتم مهرماه در محل خانه انقلاب اسلامی و ولایت اصفهان برگزار شد.

در این دوره آموزشی کاربردی که از ساعات اولیه صبح آغاز و تا پاسی از عصر ادامه داشت، برگزاری چهار کارگاه مجزا با موضوعاتِ خبرنویسی با محوریت شهروند خبرنگار، سوژه یابی و خلاقیت، جریان شناسی سیاسی و نیز جریان شناسی فرهنگی رسانه دنبال شد.

خبر دوره

آخرین بخش از این کارگاه میزبان محمود افشاری بود؛ خبرنگاری کارکشته که از تجربیاتش می گفت که در عین کاربردی و راه گشا بودن، (به قول خودش) پراکنده و ژولیده نیز بود!
موضوعی که افشاری پیرامون آن صحبت می کرد، سوژه یابی و خلاقیت بود. سوژه یابی فرایندی است که طی آن یک خبرنگار، دبیر تحریریه، سردبیر موضوعی را برای پردازش و انتشار انتخاب و بر مبنای ایده برآمده از زاویه دید خود، آن را در قالبی مشخص، تبدیل به یک محتوای رسانه ای می کند.

افشاری بحث را با مقدمه ای کوتاه پیرامون مطرح شدن «شهروند رسانه»، پس از «شهروند خبرنگار» شروع کرد با این نگاه که اکنون هر شهروندی خودش یک رسانه متحرک است.
وی سپس درباره قدرت رسانه گفت که وزیر تبلیغات هیتلر (گوبلز) با تبلیغات رسانه ای که آن موقع سامان داد باعث شد که مردم و ارتش هیتلر برای گرفتن جهان آماده شوند و چنان جنگی را اینگونه ادامه دهند. فیلمی از سخنرانی وزیر تبلیغات هیتلر پخش شد که مؤید همین نکته بود و افشاری از صحبت های خود اینچنین نتیجه گرفت که امروز رسانه ها حکومت می کنند.

ایده ها مسیر تاریخ را می سازند!
پس از این مقدمه که درباره نقش و قدرت رسانه در گذر تاریخ بود، به سراغ بحث اصلی اش یعنی سوژه یابی و خلاقیت رفت. او با این نقل قول شروع کرد که ایده ها مسیر تاریخ را مشخص می کنند و در ادامه گفت داعش با تاریخ نسبت دارد، عاشورا هم با تاریخ نسبت دارد و این تاریخ در اثر «ایده» شکل می گیرد.
او معتقد بود که شمّ خبری داشتن، لازمه یک خبرنگار است و بدون آن نمی توان سوژه یابی مناسبی داشت. باید توجه داشت که به مسائل درست و متفاوت نگاه کرد، مثال معروفی می گوید «اگر یک سگ پاچه آدم را گاز بگیرد خبر دندان گیری نیست اما اگر همین انسان پاچه یک سگ را گاز بگیرد می بینیم که چه خبر جالب توجی می شود!»
او «خلاقیت» را به عنوان یکی از محوری ترین ارکان سوژه یابی دانست و خلاقیت را در سوژه یابی، انتخاب «بهترین» تعریف کرد. در مثالی از خلاقیت، ماجرای پیگیری ناسا را تعریف کرد که پس از آنکه دید از خودکار در فضای بدون جاذبه نمی تواند استفاده کند، به جای روی آوردن به مداد (همانند شوروی)، به سمت تولید خودکار سازگار با آن محیط رفت و پس از هزینه های زیاد در نهایت موفق به این کار شد.

خط مشی رسانه ها
در ادامه به معرفی اصطلاح دروازه بانی خبر پرداخت و گفت سردبیر با توجه به خط و مشی رسانه اش به بعضی از خبرها اجازه انتشار می دهد و به بعضی اجازه نمی دهد.

دروازه بانی خبرمحمود افشاری با سلیقه ای خواندن انتخاب سوژه مثال زد که اصولگرایان «احمدی نژاد» را بایکوت خبری می کنند ولی از آن طرف رسانه های اصلاح طلب «حمید رسایی» را تیتر یک قرار می دهند و یا می توانند با انتخاب خبر مناسب، علی مطهری را هم جذب طیف خود کنند.

مطالبه مردمی
در ادامه کارگاه از نقش مردم و به خصوص شهروندان دغدغه مند در جریان سازی مثالی زد و گفت در جریان بازی والیبال ایران و ایتالیا که چند سال پیش پخش شد و سهوا تصاویر تماشاگرها بدون سانسور پخش شد، دوهزار نفر از قشر مذهبی تماس گرفتند که چرا پخش کردید؟ که در پی آن آقای ضرغامی عذرخواهی کرد و پس از آن در بازی بعدی ایران با یک تیم اروپایی افراط در سانسور صورت گرفت که در پی آن 20 هزار تماس تلفنی با صدا و سیما گرفته شد که چرا دوباره مثل آن شب پخش نمی کنید؟ (خنده حاضران) او با این مثال پرسید ما چند بار با صدا و سیما تماس گرفته ایم و مطالبه کرده ایم و آیا اصلا شماره روابط عمومی سازمان را حفظ هستیم؟

چشم سوژه یاب
پس از آن درباره حساس بودن و چشم سوژه یاب داشتن مثال هایی زد.
او از فعالیت های خود مثال زد که هنگامی که در میدان انقلاب منتظر برادرش مانده بود، با دیدن وضعیت بغرنج و اسفبار حجاب و تغییراتی که در این مدت در حجاب و دینداری مردم روی داده است، سوژه ای در ذهنش شکل گرفته است.

محمود افشاری

او در پرانتز یکی از عناصر قوت دهنده به سوژه یابی را نزدیک بودن به سلیقه مخاطب عنوان کرد.
در مثال دیگر گفت سرهنگی که در سمیرم با او همکلام بوده در تحلیل افزایش جرایم در آن منطقه گفته است که دلیلش  فرسود بودن ظاهر سمیرم و مخروبه بودن برخی کوچه ها و نداشتن نمای ساختمان ها و… است که در خبری پربازدید به آن پرداخته بود. با این مثال هر گفته و شنیده ای را سوژه بالقوه معرفی کرد.
سوژه دیگر مسئله تغییر دولت ها است که به دنبال آن حتی سازمان اتوبوسرانی هم ترکیب کارمندانش را تغییر می دهد!

سرزمین هزارچشمه
این خبرنگار ارشد کشوری از ایده خود برای برندسازی نام شهر سمیرم سخن گفت که با مشاهده چشمه های جوشان فراوان آن شهر نام وبلاگ خود را «سرزمین هزارچشمه» نامید و در خبرها از آن استفاده کرد که تبدیل به یک نام رسمی شد.

افشاری افزود: اما مساله یابی باز هم ادامه یافت و چند سال بعد با این مسئله روبرو بودیم که در طی 20 سال در سمیرم افزون بر پنج هزار چاه (مجاز یا غیرمجاز) حفر شده و در پی آن تعداد چشمه های آنجا از حدود سه هزار چشمه به هزار چشمه تقلیل پیدا کرده است. این حفر بی رویه چاه موجب تشدید خشکسالی و سپس موجب تعطیلی کشاورزی و بیکاری شده است و می بینیم در همان حال طلاق و اعتیاد افزایش پیدا می کند. این ها در کنار هم برای یک خبرنگار می تواند سوژه بسازد.
مثال آخر این بود که گفت پس از عوض شدن سه شهردار در سمیرم و آمدن آن شهرداران به خانه او، هنوز کوچه شان نیمه کاره آسفالت شده است!
او پس از بیان کردن مثال های فوق با محوریت سوژه یاب بودن خبرنگار، این مطلب را عنوان کرد که ما در عین اینکه باید به سلیقه و دلخواه مخاطب توجه کنیم نبایست او را به حال خود رها کنیم. مانند ماشین هایی که در دو سوی جاده در شب گذر می کنند که اگر نور بالا نزنند ممکن است راننده روبرویی خوابش برده باشد و فاجعه ساز شود. خبرنگار بایستی با نور بالا زدن مخاطب را بیدار نگاه دارد.

افشاری مثال های فوق را روش هایی شهودی و تجربی برای سوژه یابی دانست و عنوان کرد در روش دیگری که قیاسی است، خبرنگار باید از چشم ها، گوش ها، زبان، عقل و حس لامسه خود برای شناخت امکانات و وقایع پیرامون استفاده کند.

%d8%b3%d9%88%da%98%d9%87%d8%b3%d9%88%da%98%d9%872

%d8%b3%d9%88%da%98%d9%87-%d9%be%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b2

انتهای پیام/

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار