آرمان اصفهان
12:37 - جمعه 27 فروردین 1395

نگاهی به محبوب ترین جوان اول های سینمای ایران:

ایستاده بر قله زندگی!

پورعرب تا حوالی سال 77 یعنی زمانی که «غریبانه» و «دست های آلوده» را بازی کرد، همچنان نقش جوان اول ها را بازی می کرد و خواهان داشت، منتها تازه 36، 37 ساله بود که جانشینانش یکی یکی از راه رسیدند .

به گزارش آرمان اصفهان، سینمای ایران از دهه 40 تا به امروز، نزدیک به 50 و اندی سال است که با بهره مندی از مفهوم «جوان اول» و کارکردها و جذابیت ها و تاثیرگذاری اش، زمینه ساز بروز استعداد و توانمندی های چهره های جوان و جذاب زیادی در قالب نقش ها و کاراکترهای گوناگون سینمایی بوده است.
چهره هایی که در دوره های مختلف تاریخی و اجتماعی، هم یک جورهایی فرزند زمان و شرایط خود بودند و با چالش های فردی و اجتماعی همان دوره دست و پنجه نرم می کردند و حرفِ دل جوانان هم دوره ای شان را می زدند و هم گاهی ارائه دهنده تصویری ایده آل بودند از آنچه جامعه و به خصوص جوانان از جوان و جوانی در ذهن داشتند؛ جوانانی که گاهی ایستاده بر قله زندگی، با جرات و جسارت و پشتکاری کم نظیر و شگفت انگیز برای عینیت بخشیدن به رویاهایشان به جنگ نداشته ها و ناملایمات روزگار می رفتند و گاهی هم خسته و زخمی و ناکام اما با شرافت، اسیر دره ها و گردنه ها می شدند.
در ادامه، نگاهی داریم به ظهور، کارنامه و سرنوشتِ برخی جوان اول های مطرح سینمای پس از انقلاب ایران.

دهه 60؛ افسانه بایگان و بیژن امکانیان

مطرح ترین جوان اول های سینمای ایران در دهه60، بیژن امکانیان و افسانه بایگان بودند. امکانیان در 31 سالگی با بازی در نقش جواد، جوان نابینای صبوری که چاره ای جز پذیرفتن و کنار آمدن با رنج های زندگی ندارد، در «گل های داوودی» به اوج شهرت رسید.

او هرچند نسبت به جوان اول های دهه 70 و نیمه اول دهه 80 کمی دیرتر به مقام جوان اولی رسید، اما با توجه به فضای ستاره ستیز سینمای دهه 60، اتفاق نادر و شگفت انگیز آن سال ها به حساب می آمد. در کنار او، افسانه بایگان هم در همین دهه و در 24 سالگی به سوپراستاری و جایگاه جوان اولی رسید. او در سال 62 با بازی در سریال «سربداران» معروف شد و بعد از آن با پشتوانه محبوبیتی که از بازی در آن سریال کسب کرده بود، با فیلم «گمشده» وارد سینما شد و در آن سال ها حضورش در هر فیلم، تضمین کننده گیشه بود.

نیمه اول دهه 70؛ ابوالفضل پورعرب و نیکی کریمی

«عروس» فیلمی بود که ستاره ها و جوان اول های بی چون و چرای دهه 70 را به سینما و جامعه ایران معرفی کرد. پورعرب وقتی نقش حمیدِ عروس را بازی کرد 29 سال داشت؛ شخصیتی که نمادِ جوان ایرانی آن روزها بود؛ کسی که برای از دست ندادن عشقش به خاطر بی پولی و اختلاف طبقاتی، در بن بستی از قاچاق و قتل و فرار می افتد.

پورعرب تا حوالی سال 77 یعنی زمانی که «غریبانه» و «دست های آلوده» را بازی کرد، همچنان نقش جوان اول ها را بازی می کرد و خواهان داشت، منتها تازه 36، 37 ساله بود که جانشینانش یکی یکی از راه رسیدند و او هم خیلی زود میدان را واگذار کرد. اما نیکی کریمی که در زمان ورود به سینما 19 ساله بود، با وجود ظهور ستاره های جدیدی مثل لیلا حاتمی و هدیه تهرانی، حضورش را در سطح اول سینما تداوم بخشید و همچنان موفق است، گیرم دیگر نه در جایگاه جوان اول. در اواخر نیمه اول دهه 70 علاوه بر این دو سوپراستار، فریبرز عرب نیا هم خودش را به عنوان جوان اول سینما معرفی کرد. در 31 سالگی با «ضیافت» به چشم آمد و در 32 سالگی هم «سلطان» سینمای ایران شد.

نیمه دوم دهه 70؛ هدیه، لیلا، بهرام و دیگران

نیمه دوم دهه 70، فصل طلایی و درخشان ظهور جوان اول های جذاب و متفاوتی در سینمای ایران بود. ستاره هایی که همگی زیر 30 سال سن داشتند و سینما دوستان، هنوز طعم شیرین حضور عمیق و نقش های به یادماندنی شان را به خاطر دارند.

هدیه تهرانی و لیلا حاتمی نخستین محصول های این دوره هستند. هردو متولد 1351 منتها با ویژگی های متفاوت که اتفاقا روند مطرح شدنشان هم در یک سال، یعنی سال 75 وقتی هر دو 24 ساله بودند، رقم خورد؛ تهرانی با بازی در «سلطان» و حاتمی با بازی در «لیلا».
تهرانی دو سال بعد با فیلم «قرمز» و در نقش هستی، زنِ جدی و مقتدری که به دنبال حفظ شغل و استقلال و مدیریت زندگی خانوادگی اش به شکل توام است، خودش را تثبیت کرد و در 26سالگی تبدیل به سوپراستار زن سینمای ایران شد اما چندی بعد درست در اوج محبوبیت به دلایلی مبهم از حضور فعال و پیوسته در سینما، کناره گیری کرد. دیگر محصول این دوره محمدرضا فروتن است.

او هم شرایطی شبیه به فریبرز عرب نیا داشت؛ تا قبل از «مرسدس» در چند فیلم بازی کرده بود، اما با فیلم کیمیایی، در 30 سالگی و در نقشِ اسی، چهره شد تا در آغاز دهه سوم زندگی اش عنوان جوان اولی را از آن خود کند. بعد از او پدیده ای به نام «بهرام رادان» ظهور کرد که در 21 سالگی با «شور عشق» کارش را شروع و خیلی زود به یک جوانِ الهام بخش و یک بازیگر پولساز برای سینمای ایران تبدیل شد؛ نماینده جوانان خوش چهره و پرشر و شوری که کم کم از صبر و متانت و تلاش برای تغییر شرایط قهرمانان نسل های قبل فاصله گرفته اند و فرار و بی خیالی را انتخاب می کنند. مهناز افشار هم مانند رادان با شور عشق و در 23 سالگی چهره شد.

 

نیمه اول دهه 80؛ رضا گلزار و ترانه علیدوستی

هنوز هدیه تهرانی، لیلا حاتمی و نیکی کریمی برندهای محبوب زن سینمای ایران بودند که پدیده دیگری به نام ترانه علیدوستی در ابتدای دهه 80 و در 18 سالگی با فیلم «من، ترانه 15 سال دارم» وارد سینما شد. اما اتفاق مهم این دوره، رضا گلزار است. شخصیتی که بیش از پیش، نماد اهمیت و جذابیت سر و شکل و ظاهر و نه هوش و درایت و خلاقیت در میان جوانان این سال ها بود. او در 23 سالگی با «سام و نرگسِ» ایرج قادری به سینما معرفی شد و با حضوری به یادماندنی در نقش جوان اول فیلم «بوتیک» موفق به خلق کاراکتر ماندگار جهانگیـر، جوانی تنها و کم حرف شد و در 26 سالگی با بازی در «کما» به نقطه ای رسید که می شد به راحتی، عنوان سوپراستار را به او داد.

نیمه دوم دهه 80؛ شهاب حسینی و حامد بهداد

شهاب حسینی با «رخساره» به سینما وارد شد اما بازی اش چندان به چشم نیامد. سکوی پرش حسینی، بازی در سریال «پلیس جوان» بود. او بعد از بازی در دو فیلم «سوپراستار» و «درباره الی» به یکی از ستاره های سینما با ویژگی های جذاب مردِ باغیرت و چشم و ابرو مشکیِ شرقی بدل شد و از زمان «جدایی نادر از سیمین» حسابی به دل ها نشست و همچنان برای جوان اول بودن پیشنهادهایی دارد. حامد بهداد هم دیگر جوان اول سینمای ایران است که با انرژی وارد سینما شد، در «آخر بازی» مورد توجه منتقدان قرار گرفت و در «بوتیک» ترکاند! در تک سکانسی با اکت و لحنی خاص ظاهر شد و نشان داد برای به دست آوردن دل مخاطبانش، نقشه دارد. حامد بهداد از بازیگران محبوب سینمای ماست که البته بخش زیادی از این محبوبیت را مدیون فرامتن و حال و هوای دنیای خارج از فیلم هایش است.

ابتدای دهه 90؛ طناز و نوید و امیر و بقیه

در سال های اخیر هم با وجود امتداد حضور گاهی کم رمقِ ستاره های بالای 35 سال که شاید نشانه نگران کننده ای مبنی بر عدم ظهور و بروز ستاره های پرفروغ بیست و چند ساله باشد، هستند چهره های جذاب و باانگیزه ای که به سینما و جامعه ایران معرفی شدند و گام های مهم و محکمی در مسیر جوان اول شدن، برداشته اند.

جوان اول هایی که هرچند گاهی ارائه دهنده شخصیت هایی درگیر شرایط متفاوت و کمتر تجربه شده هستند اما به شکل کلی، ایفاگر نقش جوان های امروزِ جامعه اند؛ بی انگیزه، خسته و دلزده و به دنبال یک شبه به دست آوردن عشق و ثروت و موفقیت.
طناز طباطبایی در نقش لادنِ تنهای «آرایش غلیظ» و ماندانای معتاد و سرخورده «رخ دیـوانه»؛ امیر جدیدی در نقشِ پیروز آس و پاس و رفیق بازِ «رخ دیوانه» و امیر رویاپرداز «من» و نوید محمدزاده به نقش نویدِ خشمگین و ناکام «عصبانی نیستم» و محسنِ بازنده «ابد و یک روز»، جوان اول های این دوره اند.
دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار