آرمان اصفهان
11:38 - سه شنبه 17 فروردین 1395

دردسرهاي عظيم نقل ‌و انتقال دانشجويان

دانشگاه آزاد اسلامي در ميان تمامي دانشگاه‌ها بيشترين آمار انتقالي و جابه‌جايي دانشجو را در سطح كشور به خود اختصاص داده است.

به گزارش آرمان اصفهان؛ واژه انتقال يا مهمان شدن به معناي اين است كه دانشجو مكان دانشگاه خود را به يك دانشگاه ديگر تغيير مي‌دهد در واقع دانشجويان با اهداف و انگيزه‌هاي متعددي نسبت به اين كار مبادرت مي‌ورزند، اما مهم‌ترين انگيزه براي دريافت انتقالي يا مهمان شدن به مشكل بيماري، ازدواج، فوت والدين و سرپرستي خانواده مربوط مي‌شود.

البته محل كار تعدادي از دانشجويان هم در شهرهاي ديگري قرار دارد، يعني به‌عنوان‌ مثال آنها در يكي از دانشگاه‌هاي تهران قبول‌شده‌اند در حالي‌كه محل سكونت و كار آنها در قم است به همين دليل آنها در صف بلندبالاي متقاضيان انتقالي قرار مي‌گيرند تا همزمان با حفظ كار خود، بتوانند به ادامه تحصيل بپردازند.
اما آن‌طور كه يكي از مسئولان حوزه معاونت دانشجويي در دانشگاه آزاد واحد ساري مي‌گويد: بسياري از دانشجويان به خاطر دوري راه و مشكلات غيرموجه نظير اصرار والدين براي دريافت انتقالي و نداشتن توان لازم براي زندگي در يك كلانشهر دور از خانواده اقدام به ثبت‌نام براي دريافت نقل و انتقالي مي‌كنند.
«ميثم منعم» ادامه مي‌دهد: بارها مطرح‌شده كه براي انجام نقل‌وانتقال بايد دانشجو دليل موجه داشته باشد اما اغلب دانشجويان با انگيزه‌هاي دل به خواهي و شخصي مبادرت به اين كار مي‌كنند چون در هنگام انتخاب رشته دلشان را يكدل نكرده‌اند.

به‌هرحال خيلي‌ها عنوان مي‌كنند، گرفتن انتقالي از قبولي در كنكور سخت‌تر است، شايد گذر از هفت‌خوان رستم، اصطلاح مناسبي براي بيان اين مسئله باشد، شايد هم بد نباشد اگر از آن با عنوان ماراتني نفسگير نام ببريم. ماراتني كه بر اساس گفته‌هاي ابوالحسن رياضي، معاون دانشجويان داخل سازمان امور دانشجويان وزارت علوم طي سال گذشته با قبول درخواست ۳۸ درصدي متقاضيان نقل و انتقالات دانشجويي به پايان رسيد.
ثبت‌نام نقل‌وانتقال دانشجويان در سال گذشته نيز از ابتداي ارديبهشت‌ماه كليد خورد و تا پايان ارديبهشت‌ماه ادامه داشت و بر اين اساس ۱۵ هزار و ۵۳ نفر اقدام به ثبت‌نام كردند اما سرانجام با درخواست انتقال ۵ هزار و ۷۷۳ نفر موافقت لازم صورت گرفت.
دانشگاه آزاد اسلامي در ميان تمامي دانشگاه‌ها بيشترين آمار انتقالي و جابه‌جايي دانشجو را در سطح كشور به خود اختصاص داده است.

دكتر «عليرضا صامت»، مديركل امور دانشجويي دانشگاه آزاد اسلامي معتقد است: اغلب دانشجويان به خاطر وجود پاره‌اي از مشكلات شخصي و موقعيت خاصي كه دارند براي جابه‌جايي و انتقال خود به ساير واحدها درخواست ارائه مي‌دهند.

مهم‌ترين علت نقل‌ و انتقال دانشجويان
اين مسئول در پاسخ به اين سؤال كه مهم‌ترين علت نقل‌وانتقال و مهمان شدن دانشجويان چيست، بيان مي‌كند: مشكلات معيشتي، ترس دوري از خانواده، داشتن بيماري خاص، سرپرست خانوار بودن، دوري راه، ازدواج و طلاق مهم‌ترين علت ثبت‌نام براي دريافت انتقالي است. وي با نيم‌نگاهي به ريز آمارهاي نقل‌وانتقال دانشجويان در سال تحصيلي 95- 94 بيان مي‌كند: 24 هزار و 999 درخواست نقل‌وانتقال در نيمسال ابتدايي سال تحصيلي 95- 94، مورد پيگيري و بررسي قرارگرفته است.

چگونه مي‌توان از حجم بالاي نقل و انتقالات دانشجويان كاست؟
مهم‌تر اينكه اين پرسش مطرح مي‌شود كه چگونه مي‌توان از حجم بالاي نقل و انتقالات دانشجويان در سراسر كشور كاست؟ طبعاً اگر در تمامي نقاط كشور حتي در دوردست‌ترين مناطق دانشگاه‌هايي باكيفيت مناسب و در رشته‌هاي متعدد تأسيس شود، آنگاه سالانه تعداد قابل‌توجهي از دانشجويان مجبور نيستند براي ادامه تحصيل به شهرهاي بزرگ كوچ كنند.

بدون ترديد همه ما كساني را مي‌شناسيم كه به اميد دريافت انتقالي، خانواده‌هايشان را براي رفتن به يك دانشگاه در دورترين نقطه از محل سكونت خود راضي مي‌كنند.

اين دانشجويان هر ترم كه مي‌گذرد منتظر پاسخ مثبت براي دريافت انتقالي هستند. بسياري از آنان در شهرهاي خود داراي شغل هستند يا با مشكل بيماري دست‌وپنجه نرم مي‌كنند و سرپرست خانوارند بنابراين هريك از اين موارد سبب مي‌شود تا دانشجو با مشكل روبه‌رو شود و نتواند براي ادامه تحصيل در محلي به‌غيراز محل زندگي خود مشتاق باشد اما به‌هرحال به شوق دريافت انتقالي به دانشگاهي كه در آن قبول‌شده، مي‌رود.
در همين حال برخي صاحب‌نظران بر اين نكته محوري تأكيد مي‌كنند كه نقل‌وانتقال و مهمان شدن دانشجو داراي مراحل سخت و قوانين پرپيچ‌وخمي است ولي در شرايط فعلي با توجه به اينكه هنوز برخي نقاط از داشتن مراكز علمي قوي و مجهز محروم هستند، هيچ چاره‌اي نيست و بايد همچنان شاهد پديده نقل ‌و انتقال دانشجويان بود.

شايد يكي از دلايل اصلي بيان اين نكته از جانب صاحب‌نظران را بايد در سخنان عضو هيئت رئيسه كميسيون آموزش مجلس‌ جست‌وجو كرد؛ آنجايي كه «احمد لاشكي» در گفت‌وگو با ما مي‌گويد: به‌رغم اينكه دانشگاه در كشور ما توسعه پيداكرده اما به‌هرحال نبايد فراموش كنيم كه هنوز با كمبود مراكز علمي و مؤسسات دانشگاهي مواجه هستيم.

وي كه در بيان ديدگاه‌هاي خود سعي دارد بر عدالت آموزشي تأكيد كند، مي‌افزايد: بسياري از دانشجويان ما متعلق به شهرهاي كوچك، مناطق محروم و دورافتاده هستند و گاهي اين افراد نان‌آور خانواده‌اند و با مشكلات عديده‌اي دست‌وپنجه نرم مي‌كنند.
اين نماينده مجلس ادامه مي‌دهد: قطعاً در محل سكونت اين افراد ممكن است دانشگاه‌هاي غيرانتفاعي يا مراكز علمي وجود داشته باشد اما آنها دوست دارند تا در بهترين دانشگاه به تحصيل بپردازند پس بهترين انتخاب را انجام مي‌دهند اما به علت وجود همان مشكلاتي كه به آن اشاره كردم بعد از چندترم تحصيل ناچار هستند تا انتقالي بگيرند يا مهمان شوند.

تدبير و هوشياري دانشجويان؛ راه‌حل كاهش نقل و انتقالات
در همين حال «ابوالقاسم خسروي»، عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي راه‌حل كاهش نقل و انتقالات دانشجويان و خلاص شدن از چنين مشكلي را در تدبير و هوشياري دانشجويان خلاصه كرده و بيان مي‌كند: دانشجويان ما بايد حتي‌الامكان در هنگام انتخاب رشته، مراكز استان يا شهرهاي نزديك به محل سكونت خود را انتخاب كنند.
وي اظهار مي‌كند: از دانشجويان انتظار مي‌رود كه شرايط خانوادگي، مشكلات و تمامي مسائلي كه با آن روبه‌رو هستند را در زمان انتخاب رشته مدنظر قرار دهند و يك درصد اين احتمال را بدهند كه در صورت داشتن تمام شرايطي كه در آيين‌نامه نقل و انتقالات درج‌شده، بازهم ممكن است با مشكل مواجه شده و با تقاضاي آنها موافقت نشود.
خسروي بر لزوم توجه به سياست پذيرش دانشجويان در محل سكونت خود تأكيد كرده و مي‌گويد: اگر داوطلبان حتي‌الامكان در نزديكي محل سكونت خود پذيرش شوند مي‌توان تا حدود زيادي از حجم نقل و انتقالات دانشجويي كاست. البته اين اظهارات در حالي مطرح مي‌شود كه پيش از اين معاون دانشجويان داخل سازمان امور دانشجويان وزارت علوم گفته بود: ميزان انتقالي‌ها به‌مرور كاهش مي‌يابد زيرا اغلب بسياري از درخواست‌هايي كه براي انتقالي مطرح مي‌شود، موجه نيست.

شايد بتوان براي رهايي از مشكل نقل و انتقال دانشجويان از خيرين هم كمك گرفت و از آنان درخواست كرد تا در حوزه آموزش عالي و ساخت دانشگاه در شهرهاي كوچك‌تر ورود جدي‌تري داشته باشند.
يك عضو هيئت علمي دانشگاه شريف با تأييد اين راهكار به ما مي‌گويد: در اين ميان از مسئولان وزارت علوم نيز انتظار مي‌رود در ارائه كيفيت آموزشي و انتخاب اعضاي هيئت علمي اين دانشگاه‌ها نيز منتهاي تلاش خود را به كار گيرند تا دانشجو، اين دانشگاه‌ها را ناديده نگرفته و به سوي مراكز علمي دورتر خيز برندارد.
«مصطفي تقوي» بيان مي‌كند: اگر اين اقدام عملياتي شود در واقع عدالت آموزشي به معناي واقعي كلمه رعايت شده و پديده نقل‌ و انتقال دانشجويي نيز به‌شدت كاهش مي‌يابد.

نویسنده : مليحه زرين‌پور

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار