آرمان اصفهان
10:45 - چهارشنبه 28 بهمن 1394

از تحریم بانکی تا صادرات نفت؛ تحریم هایی که لغو نشد

برجام در احتضار

لغو نشدن تحریم سوئیفت می‌تواند تا حد زیادی اثرات اقتصادی اجرای برجام را کاهش دهد، بنابراین باید دید مسئولان چه چاره‌ای را در خصوص تحقق نیافتن دستاورد مهمترین دستاورد اقتصادی اجرای برجام مطرح می‌کنند.

به گزارش آرمان اصفهان؛ نزدیک به یک ماه از لحظه اجرای توافق برجام می‌گذرد. توافقی که قرار بود بنا به ادعای دولتمردان در لحظه اجرا بلافاصله، تمام تحریمهای اقتصادی بر علیه کشور را لغو کند. با این وجود به نظر می‌رسد هنوز لغو مهم‌ترین تحریم‌های اقتصادی که طی چند سال گذشته بر علیه کشور اعمال شد در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. از تحریم‌های بانکی تا تحریم نفتی همچنان پابرجا باقی مانده‌اند.
این در حالی است که در همین مدت، مسئولان دولتی تا توانسته‌اند به یکدیگر بابت لغو تحریم‌ها تبریک گفته و از خزانه ملت به همدیگر سکه‌های طلا ایثار کرده‌اند.

تحریم سوئیفت لغو نشد
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران 27 دیماه سال جاری همزمان با اجرایی شدن برجام رسماً اعلام کرد: با اجرایی شدن برجام تمام تحریم‌‌های مالی از جانب اتحادیه اروپا لغو‌ و دسترسی به منابع ارزی ایران در تمام کشورها و امکان نقل و انتقال آنها میسر خواهد شد؛ ضمن آنکه تمام منابع مالی و اقتصادی متعلق به اشخاص حقیقی، حقوقی و نهادها از جمله بانک‌ها و مؤسسات مالی ایرانی، بانک مرکزی و افرادی که از لیست‌های تحریم خارج شده‌اند، آزاد می‌شود و در اختیار ایران قرار می‌گیرد. اما اظهارات فعالان اقتصادی، نادرست بودن این تبلیغات را نشان داد.
شرکت سوئیفت به عنوان ارائه دهنده مهم‌ترین ابزار نقل و انتقال پولی و بانکی در دنیا، چهار سال است از ارائه خدمات به بانکهای ایرانی خودداری می‌کند، اما دولتمردان وعده داده بودند به محض اجرای برجام امکان استفاده از سوئیفت دوباره به وجود بیاید.
چند ساعت از اجرای برجام نگذشته بود که بانک مرکزی و به دنبال آن اکثر رسانه‌های دولتی ادعا کردند که تحریم سوئیفت لغو شده است. آن‌ها دلیل این ادعای خود را سایت شرکت سوئیفت اعلام کردند، اما بر خلاف این ادعا فعالان اقتصادی همچنان از عدم دسترسی به سوئیفت گله مند بودند.

اسدالله عسگراولادی عضو باسابقه اتاق بازرگانی از نخسیتن کسانی بود که رسماً در برابر خبر لغو سوئیفت موضع گرفت و اعلام کرد که این خبر کذب است. جنجال‌ها بر سر صحت این خبر کار را به جایی کشاند که رئیس کل بانک مرکزی شخصاً به تلویزیون آمد و قول داد که لغو کامل تحریم سوئیفت تا 10 روز دیگر یعنی تا 7 بهمن ماه اجرایی شود.
با گذشت چهار روز از پایان یافتن وعده آقای رئیس کل، سیف که نگران عملی نشدن وعده خود بود، بار دیگر در گفتگو با رسانه ملی وعده داد که سیستم سوئیفت از شامگاه 11 بهمن ماه برای 9 بانک ایرانی متصل شود. رئیس کل بانک مرکزی در حالی نامی از این 9 بانک نبرد که ابهامات زیادی در خصوص گفته‌های وی در فضای اقتصادی کشور وجود دارد، زیرا بسیاری از بانکهای غیردولتی کشور از جمله پارسیان، سامان و سینا در دوران تحریمها هم امکان اتصال به سوئیفت را داشتند!
بر خلاف وعده سیف از روز 12 بهمن مدیران بانکهای مختلف در گفتگو با رسانه‌ها اعلام کردند، که این تحریم برای بانک متبوعشان لغو نشده است.

مدیران بانکهای توسعه صادرات، توسعه تعاون، تجارت، پارسیان، مسکن، صنعت و معدن و پست بانک، از جمله افرادی بودند که یا خبر لغو تحریم سوئیفت را تأیید نکردند و یا اعلام کردند که بانکشان در دوران تحریم هم امکان اتصال به سوئیفت را داشته است.
به نظر می‌رسد عدم لغو تحریم سوئیفت با گذشت حدود یک ماه از اجرای برجام به نوع نگرش این قرارداد به لغو سوئیفت مربوط می‌شود. پیش از این خبری در خصوص چگونگی لغو سوئیفت براساس برجام منتشر شد که به نظر می‌رسد به خوبی زوایای پیدا و پنهان دلایل تأخیر در لغو تحریم سوئیفت را نشان می‌دهد. طبق این خبر بعد از اجرای برجام بانک‌های ایرانی باز هم امکان دسترسی به سوئیفت را نخواهند داشت و این بانک های خارجی هستند که به عنوان کارگزاری شرایط را برای ایجاد ارتباط با سوئیفت فراهم می‌کنند.

در دوران تحریم‌ها بانک‌های ما از طریق بانکهای چین و کره جنوبی به سوئیفت وصل می‌شدند، اما بعد از اجرای برجام قرار است بانکهای ما با پرداخت هزینه به بانکهای اروپایی، آن‌ها را واسطه‌ای برای بهره مندی از این ابزار پولی و بانکی قرار دهند. دلیل تأخیر در لغو تحریم سوئیفت هم این است که بانکهای خارجی حاضر نیستند، ریسک واسطه گری برای بانکهای ایرانی جهت اتصال به سوئیفت را متحمل شوند.
در تأیید این گفته می‌توان به اظهارات محمد جواد ظریف وزیر امورخارجه کشورمان طی چند روز گذشته استناد کرد. ظریف که برای شرکت در کنفرانس گفتگو با مردم سوریه راهی لندن شده از آمریکایی‌ها خواست که تضمینهای لازم را به بانکهای اروپایی برای همکاری با بانکهای ایرانی بدهد.
به گزارش رویترز ظریف از آمریکا خواست که تضمین دهد، بانک‌های اروپایی را به دلیل معاملات مشروع و قانونی خود با ایران مجازات نخواهد کرد.
این خبرگزاری در این خصوص نوشت که شمار زیادی از بانک‌های خارجی به رغم برداشته شدن تحریم‌های ایران براساس توافق هسته‌ای، نگرانند که در صورت از سرگیری معاملات و تعاملات خود با ایران مشمول تحریم‌های آمریکا شوند. اما بررسی دقیق برجام اطلاعات جالبی را هم در خصوص چگونگی لغو تحریم سوئیفت را آشکار می‌سازد.

ظاهراً طرفهای غربی قصد ندارند، زیرساخت‌های لغو تحریم سوئیفت را از بین ببرند، بنابراین بعد از اجرای برجام، تحریم سوئیفت برای نهادهای خارج شده از لیست انسداد دارایی‌ها و نهادهای اصلی کشور مانند بانک مرکزی، بانک ملت و بانک تجارت، رفع خواهد شد و با توجه به قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل بعد از هشت سال به حالت تعلیق درخواهد آمد.

این بند از قطعنامه شورای امنیت باعث خواهد که اگر دارایی‌های هر شخص حقیقی و حقوقی مسدود شود، بلافاصله موجبات تحریم سوئیفت هم برای آن فراهم گردد.
همچنین برای اعمال تحریم سوئیفت از سوی اتحادیه اروپا فهرستی تهیه شده که طی آن کسانی که از این لیست خارج شوند، شامل لغو تحریم سوئیفت نخواهند شد، بلکه این تحریم برایشان تعلیق می‌شود. همچنین بانکهایی مانند بانک صادرات که نامشان همچنان در این لیست موجود است، شامل تحریم سوئیفت باقی خواهد ماند. این مسئله‌ای نکته‌ای بود که محمد جواد ظریف وزیر امورخارجه و مسئول اصلی تیم مذاکره کننده هسته هم در برنامه نگاه یک آن را تأیید کرد.

حمید بعیدی نژاد مدیرکل سیاسی وزارت خارجه هم به نگته دیگری در خصوص لغو سوئیفت طبق برجام اشاره کرده که کدهای مهمی را از جزئیات لغو تحریم سوئیفت می‌دهد. این مقام مسئول در وزارت خارجه معتقد است که تحریم سوئیفت از تحریمهای اولیه آمریکاست و قرار نیست طبق برجام لغو شود. همچنین چون نرم افزار سوئیفت آمریکایی است بانکهای ما برای اتصال به آن باید از طریق شرکتهای واسطه‌ای اقدام کنند. همچنین امکان استفاده از سوئیفت برای همه بانکهای کشور فراهم نیست و تنها بخشی از بانکها به وسیله یک واسطه، بین شش ماه تا یکسال بعد از اجرای برجام امکان دسترسی به سوئیفت را خواهند داشت.
با این تفاسیر می‌توان گفت مهم‌ترین تحقق دستاورد اقتصادی اجرای برجام همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و دولتمردان به خصوص مدیران بانکی مرکزی همچنان پاسخی شفاف را در این خصوص اعلام نمی‌کنند.

لغو نشدن تحریم سوئیفت می‌تواند تا حد زیادی اثرات اقتصادی اجرای برجام را کاهش دهد، بنابراین باید دید مسئولان چه چاره‌ای را در خصوص تحقق نیافتن دستاورد مهمترین دستاورد اقتصادی اجرای برجام مطرح می‌کنند.

تمام مبادلات ارزی ایران با دیگر کشورها هنوز متوقف است
عدم لغو تحریم‌های بانکی، صدای تاجران حامی دولت یازدهم را هم درآورده است. به عنوان نمونه هفته گذشته اسدالله عسگراولادی عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران خبر داد که تاکنون مشکل انتقال ارز ایرانی‌ها فقط بین بانک‌های دیگر کشورها رفع شده، ولی هنوز مبادلات ارزی به داخل کشور و از داخل به خارج ممکن نیست که در حال مذاکره با بانک مرکزی هستیم.
عسگر اولادی عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران گفت: در حال حاضر فقط سوئیفت باز شده و گشایش اعتبارها انجام می‌شود، ولی هنوز مبادلات ارزی به داخل کشور و از داخل به خارج کشور ممکن نیست.
وی با تصریح اینکه تنها مشکل انتقال پول ایرانی‌ها بین بانک‌های دیگر کشورها رفع شده گفت: در حال حاضر امکان انتقال ارز متعلق به ایران از یک بانک خارجی به بانک خارجی دیگر ممکن است ولی هنوز مبادلات ارزی به داخل کشور امکان پذیر نیست.
عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی گفت: برای حل این موضوع صحبت‌هایی را با بانک مرکزی انجام داده‌ایم و آنها می‌گویند ظرف چند روز آینده این مشکل برطرف خواهد شد.

مبادلات دلاری هم تحریم است
همچنین خبرها از گوشه و کنار دنیا حاکی از توقف مبادلات دلاری ایران علی‌رغم لغو تحریم بانکی است.
هفته گذشته یکی از مقامات بانکی در جمعی اعلام کرد که هنوز مبادلات دلاری ایران متوقف است و تحریم‌ها در این حوزه هنوز لغو نشده است. علی‌رغم پیگیری متعدد این موضوع از مسئولان بانک مرکزی، متأسفانه مسئولان این بانک حاضر به پاسخگویی نشدند.
چند روز پیش خبرگزاری رویترز در خبری اعلام کرد، دلار از مبادلات نفتی ایران حذف شد. یک مقام آگاه شرکت ملی نفت در این باره به رویترز گفت: ایران خواستار دریافت میلیاردها دلار از بدهی‌های نفتی خود از هند و دیگر مشتریان نفتی‌اش به یورو شد و در حال فروش محموله‌های جدید خود به یورو است تا به این طریق وابستگی خود به دلار آمریکا را بعد از لغو تحریم‌ها کاهش دهد.
یک منبع آگاه در شرکت ملی نفت ایران گفت: ایران پول قراردادهای نفتی اخیراً منعقد شده خود با شرکت‌های مختلف از جمله شرکت توتال فرانسه، شرکت کپسای اسپانیا و لیتاسکو، بازوی تجاری شرکت لوک اویل روسیه را به یورو دریافت خواهد کرد. این منبع که به‌صورت مستقیم از موضوع اطلاع دارد، گفت: ایران همچنین به شرکای تجاری‌اش که میلیاردها دلار به این کشور بدهکارند گفته که می‌خواهد این پول ها را به یورو و نه دلار آمریکا دریافت کند.
هرچند در نگاه اول، قطع وابستگی ایران به دلار مثبت به نظر می‌رسد، ولی وقتی خبر هفته گذشته مقام بانکی کشورمان با خبر رویترز را کنار خبر جدیدی که یک خبرگزاری هندی منتشر کرد، قرار می‌دهیم، گویای این مطلب خواهد بود که ظاهراً با گذشت یک ماه اجرایی شدن برجام، مبادلات ارزی دلاری ایران هنوز متوقف است.
پایگاه خبری ایندیا تایمز گزارش داد: “ایران از پالایشگاه‌های هندی نظیر اسار اویل و مانگالور خواسته تا بدهی‌های نفتی قبلی‌شان را که به بیش از 6 میلیارد دلار است، طی 6 ماه آینده به یورو تسویه کنند”.
بر اساس گزارش این رسانه هندی، “غلامعلی کامیاب، معاون رئیس کل بانک مرکزی ایران به مقامات هندی گفته است که بدهی‌های نفتی ایران از حالا به یورو پرداخت خواهد شد، زیرا ایران قادر به دریافت پول به دلار از طریق سیستم مالی آمریکا نیست”.

عدم لغو تحریم نفت
هفته گذشته زنگنه وزیر نفت اعتراف کرد که یخ‌های تحریم هنوز کاملاً آب نشدند و زمان می‌برد چنانکه ما مشتری داریم و قرارداد هم بسته‌ایم اما گیرهایی در بیمه حمل و نقل و بانک‌ها داریم چرا که بعضی بانک‌ها ترسیده‌اند و جریمه‌های سنگینی هم پرداخته‌اند و هنوز ترس از دل آنها نریخته است. این در حالی است که وزیر نفت در ماه‌های اخیر و پیش از اجرای برجام، بارها وعده داده بود که از همان روز اول اجرای برجام و لغو تحریم‌ها، صادرات نفت ایران 500 هزار بشکه افزایش خواهد یافت.
به عنوان نمونه 27 مهر ماه زنگنه با بیان آنکه اعضای اوپک از بازگشت نفت ایران به بازار استقبال کرده‌اند، گفته بود: از روز اولی که تحریم‌ها لغو شود ایران صادرات نفت خود را 500 هزار بشکه افزایش خواهد داد و مشتریان سنتی نیز از بازگشت نفت ایران استقبال کرده‌اند.

وزیر نفت ١٢ آذرماه نیز در حاشیه نشست 168 اوپک در وین به خبرنگاران گفت: ایران می‌تواند بلافاصله پس از لغو تحریم‌ها حداقل روزانه 500 هزار بشکه به تولید نفت خام خود بیفزاید و پس از آن ظرف مدت کوتاهی روزانه 500 هزار بشکه دیگر نیز به این تولید می‌افزاییم، به طوری که این مقدار در مجموع به یک میلیون بشکه می‌رسد.
وی گفت: این بدان معناست که تولید نفت خام ایران در مجموع به رقم سه میلیون و 800 هزار تا سه میلیون و 900 هزار بشکه در روز می‌رسد.
27 دی ماه با اجرایی شدن برجام نیز رسانه‌های دولتی از کلید خوردن افزایش 500 هزار بشکه‌ای صادرات نفت خام ایران گزارش دادند.
ایرنا در این باره نوشته بود: وزارت نفت با دستور به شرکت‌ها برای افزایش تولید و آماده باش پایانه‌های نفتی، طرح افزایش 500 هزار بشکه‌ای صادرات نفت خام را کلید زد.

9دی

 

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار