آرمان اصفهان
10:17 - یکشنبه 02 خرداد 1395

نقش صدا و سیما در ایجاد نشاط اجتماعی

مخاطب هنگام تماشای تلویزیون منفعل است و تلویزیون می تواند اثر زیادی بر او بگذارد، بنابراین فرد را به تفکر وا نمی دارد و نمی تواند نقشی در معناداری وی ایجاد کند، اما فعالیتی همچون خواندن کتاب انسان را به اندیشه وا می دارد و حس شادمانی را به او هدیه می دهد.

به گزارش آرمان اصفهان؛ احساس شادی و شادمانی می تواند انسان را به هدف های متعالی، افزایش خلاقیت و سلامت نزدیک کند که در این میان، صدا و سیما به دلیل فراگیر بودن می تواند نقش موثری را در ایجاد نشاط اجتماعی ایفا کند و منشا همدلی در جامعه شود.
شادی به عنوان پدیده ای است که در روان شناسی، در حوزه انگیزش و هیجان مورد بررسی، تبیین، تحلیل و تعریف قرار می گیرد از حالت های فراگیر شخصیت انسان به شمار می رود که بر نگرش، باور، احساس و رفتار فرد تاثیر بسیاری می گذارد و می تواند تمامی جنبه های شخصیت او را در حال و آینده، دستخوش تغییر و تحول سازد.
عامل های بسیاری بر چگونگی ظهور احساس شادی موثر است که از آن جمله می توان به نقش فرهنگ، تربیت، ملیت، مذهب و شرایط اجتماعی اشاره کرد.
شاد زیستن و احساس شادمانی اثرهای مثبت فراوانی بر زندگی انسان می گذارد که از آن جمله می توان نقش آن در افزایش آگاهی، خلاقیت و فعالیت فرد نام برد. شادی، تسهیل گر ارتباط های اجتماعی محسوب می شود و علاوه بر حفظ سلامت، عمر بیشتر را برای انسان به ارمغان می آورد.

مطالعه های روان شناسی در طول زمان نشان داده است که افراد شادکام، انسان هایی سالم، فرهیخته، برون گرا، مذهبی و خوش بین هستند.
برخی از نظریه پردازان در تئوری های خود رسیدن به شادی را از راه توجه به ارزش ها و هدف های معنوی، نیازهای اساسی، معنادار بودن زندگی و عشق به پروردگار، امکان پذیر می دانند. علاوه بر جایگاه برجسته شادی و نشاط در ادبیات ملی ایران، دین اسلام نیز این امر مهم و تاثیرگذار را که از زیباترین و کارسازترین نعمت های خداوند است، مورد تاکید قرار می دهد و این مقوله را در چارچوب منطقی و به دور از افراط و تفریط و کنترل هیجان، شایسته می داند.
اینک پژوهشگران حوزه روان شناسی عامل های مختلفی را در ایجاد و پایداری شادی موثر دانسته اند که از آن جمله می توان به ازدواج، مذهب و معنویت، بخشایش، وضعیت جسمانی، برقراری و حفظ ارتباط میان فردی منسجم، داشتن تماس اجتماعی مداوم و پایدار، عوامل زیست محیطی چون آب و هوا و موقعیت جغرافیایی، ثروت و پول، اوقات فراغت، رضایت شغلی، تحصیلات و سن اشاره کرد.
برخی پژوهشگران نیز اعتقاد دارند، حضور در آیین های جمعی یا تماشای برنامه های طنزآمیز در ایجاد حس شادی به فرد کمک می کند. اگرچه چنین شادی هایی زودگذر است اما می تواند با ایجاد نشاط در جامعه، استعداد های افراد را در زمینه ها مختلف شکوفا کنند و در پرداختن به امور اساسی زندگی و ایجاد شادی های ماندگار، در انسان تاثیرگذار باشند. در این میان صدا و سیما به عنوان رسانه ای همگانی به دلیل فراگیر بودن و برخورداری از رویکرد سرگرمی، تفریح و ایجاد نشاط می تواند با پخش برنامه های طنز، فرد را در داشتن لحظه هایی خوش یاری کند.
برپایه رویکردهای مطرح شده انتظار می رود، مسئولان سازمان صدا و سیما با توجه به نقش های سه گانه تبیین، تبلیغ و تعمیق شادی و نشاط در جامعه، با پژوهش های علمی و بهره گیری از حضور نخبگان و کارشناسان در متن تصمیم گیری، برنامه ریزی و برنامه سازی، بکوشند تا طرح و نقشه راه را برای شادمانی عمومی، نشاط اجتماعی و از رهگذر آن افزایش سرمایه اجتماعی ترسیم کنند و نقش خود را متناسب با امکانات، محدودیت ها، جایگاه و توان خود تعریف نمایند.
«عبدالرضا عزیزی» رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا نقش برنامه های شاد در صدا و سیما را بسیار مهم و ضروری ارزیابی کرد و گفت: محیط و وراثت سبب ایجاد برخی صفت ها در انسان خواهد شد به طوری که اگر فرد در محیطی غم آلود قرار بگیرد از آن تاثیر خواهد پذیرفت و در صورتی که بخواهد زندگی شادی داشته باشد باید در این جهت حرکت کرده و با پرداختن به امور شادی بخش مانند تفریحات سالم، تماشای برنامه های شاد تلویزیون و حضور در مکان های که شادی را به او عرضه می دارد به این خواسته ارزشمند خویش دست یابد.
وی اظهار داشت: حالت ها، رفتار و کردار انسان ها از شرایط اجتماعی آنها تاثیر می پذیرد بنابراین فردی که خود را از اندوه و ناشادی ها دور بدارد و به برنامه های شاد مانند طنزهای تلویزیونی که در این روزها به دلیل وجود مشغله های فراوان در میان مردم جامعه امری ضروری به نظر می رسد، گرایش پیدا کند می تواند با دستیابی به احساس شادی و کسب انرژی بیشتر به بسیاری از خواسته های خویش برسد. در این میان صدا و سیما ضمن عهده دار بودن نقش و وظیفه ای سنگین باید با تولید و پخش برنامه های شاد و متنوع اثرهای مثبتی را بر روحیه و تفکر افراد جامعه بر جای بگذارد.
این نماینده مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: اگرچه در ماه محرم و روزهای وفات و شهادت ائمه معصوم(ع) و بزرگان دین لازم است که صدا و سیما به پخش برنامه های عزاداری و سوگواری بپردازد اما در دیگر دوران ها این رسانه می تواند با پخش برنامه های شادی بخش مردم و به ویژه جوانان را در دستیابی به احساس شادمانی یاری کند. اگر صدا و سیما در تدوین برنامه های تلویزیونی خود به تمام سلیقه ها توجه داشته باشد مخاطبان بسیاری را به سمت خود جذب خواهد کرد و از گرایش مردم به شبکه های ماهواره ای که تلاش دارند جوانان این مرز و بوم را به طرف خود بکشانند و به تخریب فرهنگ غنی و ارزشمند مردم مسلمان ایران زمین بپردازند، جلوگیری خواهد کرد.
وی در ادامه عنوان کرد: صدا و سیما همچنین می تواند در تولید برنامه های تلویزیونی خود با بهره گیری از طنز، به طرح مشکلات اجتماعی و آسیب های جامعه پرداخته و در کنار آن راهکارهایی را برای کاهش چنین مواردی ارائه کند. این رسانه در برخی مواقع نیز می تواند نقطه های قوت، اخلاق و هنجارهای مثبت موجود در جامعه و حتی اقدام های مناسب و شایسته برخی مسئولان را در ساخت چنین برنامه هایی مورد توجه قرار داده و اینگونه به نقش و ارزش آن در جامعه تاکید کند. برنامه ریزان تلویزیونی همچنین می توانند با تهیه برنامه های شاد، از فرصت ایجاد شده در جذب مخاطب بهره های لازم را کسب کرده و به فرهنگ سازی در امور شایسته و ارزشمند اقدام کنند.
عزیزی در پایان با اشاره به اینکه خداوند در آیه های مختلف قرآن شاد بودن را امری پسندیده می داند، گفت: شادمان زیستن در فرهنگ پربار کشور ایران امری پسندیده است و دین اسلام نیز بر این امر تاکید داشته و انسان را به انجام امور شادی بخشی که در آن گناهی نباشد دعوت می کند.
«غلامرضا میناخانی» روان شناس و مشاور خانواده نیز با اشاره به اهمیت و جایگاه شادی در زندگی انسان و ایجاد این احساس خوشایند به وسیله تلویزیون به عنوان رسانه ای فراگیر، پرداخت.
این روانشناس با تشریح تفاوت میان شادی و شادمانی، اظهار داشت: شادی حسی است که در کنار دیگر احساس ها همچون غم، اندوه، استرس و … در هر لحظه می تواند برای فرد قابل تجربه باشد، بنابراین یک امر کوتاه مدت محسوب می شود. اما شادمانی به عنوان یک فرآیند طولانی مدت با احساس آرامش درونی انسان ارتباط دارد و با حس خنده و شادی بیرونی متفاوت است.

شخص امکان دارد، در لحظه ای خاص شاد باشد، اما از درون احساس شادمانی نکند و یا بر عکس این موضوع روی دهد و بدون این که رخدادی شادی آور برای فرد اتفاق بیفتد، احساس شادمانی درونی به او دست بدهد.
وی درباره نقش شادی در کاهش افسردگی، تصریح کرد: افسردگی از شایع ترین اختلال های روانی به شمار می رود که در ایران نیز وجود دارد. این بیماری، زندگی انسان را به طرف کرختی، خلق و خوی پایین و … می رساند و در برخی موارد شدید، ممکن است سبب فکر کردن فرد به خودکشی شود. اگر جامعه از میزان مناسبی از شادی و شادکامی برخوردار شود، علاوه بر تاثیرگذاری کوتاه مدت در انسان و دور کردن وی از افسردگی، موجب خواهد شد که شخص در جامعه پویا و فعال شود و زندگی خود را سامان دهد و در نهایت علاوه بر نزدیک شدن به معناداری، رشد فردی و اجتماعی خود را همزمان سازد.
میناخانی در ادامه افزود: احساس شادی سبب می شود، فرد انگیزه بیشتری برای انجام امور مختلف خود داشته باشد و اندیشه های گوناگونی را در زندگی روزمره به کار بندد و در بلند مدت به شکوفایی دست یابد و اینگونه به هدف های متعالی همچون خودشکوفایی، عشق، تعلق خاطر و … که بخش هایی از معناداری است، نزدیک شود.
این مشاور خانواده با اشاره به نقش برنامه های صدا و سیما در شاد کردن انسان ها، گفت: تا کنون پژوهش های مختلفی در این زمینه صورت گرفته است که هر کدام دیدگاه های متفاوتی را ارائه کرده اند، برخی از این بررسی ها که به تاثیرهای برنامه های تلویزیون بر مغز فرد می پردازد به این نتیجه رسیده است که تماشا کردن تلویزیون بخشی از مغز به نام «آمیگدال» را فعال می کند و موجب می شود که مخاطب در آن لحظه احساس آرامش کند. اما برخی مطالعه های انجام شده نشان می دهد که نگاه کردن به تلویزیون در کوتاه مدت حس خوبی به فرد می دهد، اما تماشای مداوم آن سبب احساس نداشتن شادی در او می شود. نتیجه دیگر این تحقیق چنین مطرح شده است افرادی که حس شادی ندارند، بیشتر تلویزیون می بینند و افرادی که ساعت های زیادی از روز را به تماشای تلویزیون اختصاص می دهند، به مرور زمان به انسان های غیر شاد تبدیل خواهند شد.
میناخانی در ادامه یادآور شد: مخاطب هنگام تماشای تلویزیون منفعل است و تلویزیون می تواند اثر زیادی بر او بگذارد، بنابراین فرد را به تفکر وا نمی دارد و نمی تواند نقشی در معناداری وی ایجاد کند، اما فعالیتی همچون خواندن کتاب انسان را به اندیشه وا می دارد و حس شادمانی را به او هدیه می دهد.
وی با اشاره به ضرورت تهیه و پخش برنامه های شاد به وسیله صدا و سیما، تصریح کرد: به طور طبیعی برنامه های کمدی و شاد تاثیر زیادی بر فرد خواهد داشت و این امر زمانی رخ می دهد که تهیه کنندگان این رسانه، برنامه های جریان سازی را در قالب طنز در اختیار مردم قرار دهند تا مخاطب را به تفکر وادارند و با عرضه داشتن مفاهیم ارزشمند او را به معناداری نزدیک کنند. بنابراین اگر اثرهای ارائه شده در رسانه ملی به صورت سطحی نباشد و شخص را به چالش بیاندازد، می تواند جریان های فکری اثرگذار را در جامعه افزایش دهد و شادکامی مردم را بیشتر کند.
این روانشناس در ادامه بیان داشت: از مسئولان صدا و سیما درخواست می شود، برنامه هایی شادی آوری را برای مردم تهیه کنند تا علاوه بر داشتن جنبه سرگرمی فرد را به چالش بیاندازد. گاهی ممکن است یک برنامه تلویزیونی بر تمام زندگی فرد تاثیر بگذارد، بنابراین مسئولان این امر نقش سنگینی را در برابر مردم خواهند داشت، به همین دلیل باید به درستی آن را ایفا کنند. تلویزیون همچنان مهمترین رسانه مردم ایران است و می تواند از تاثیرگذاری بالایی برخوردار باشد، بنابراین تهیه کنندگان باید برنامه هایی را در اختیار مخاطبان خویش قرار بدهند که در کنار ایجاد احساس شادی با فرهنگ و سبک زندگی کشور سازگار باشد.
غلامرضا میناخانی در پایان درباره میزان تلاش رسانه ها برای جذب مخاطب، گفت: آمار بسیار بالایی از مردم به دیدن برنامه های تلویزیونی گرایش دارند و در نهایت این خود فرد است که باید محتوای برنامه های صدا و سیما و ماهواره و مفید بودن آن را در زندگی و ایجادمعناداری و شادکامی خویش تشخیص دهد، بنابراین فرد اگر به سواد رسانه ای کافی دست یابد درخواهد یافت که چه چیزی برای او مفید خواهد بود و باید کدام برنامه ها را تماشا کند.

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار