آرمان اصفهان
14:48 - یکشنبه 04 بهمن 1394

نگاهی به لایحه برنامه ششم توسعه آموزش عالی:

توجه به دیپلماسی قرانی در برنامه ششم توسعه کشور

برآوردهای جمعیتی ما در طول سال‌های برنامه ششم حکایت از آن دارد که جمعیت 18 تا 25 سال یک میلیون نفر کاهش پیدا می‌کند و در طول دو تا پنج سال آینده ما به‌طور کلی با کاهش ظرفیت در بخش عمومی دانشگاه‌ها مواجه خواهیم بود.

به گزارش آرمان اصفهان؛ برنامه ششم توسعه کمی متفاوت‌تر از دیگر برنامه‌هایی است که در سال‌های گذشته تهیه شده بودند و حاشیه‌هایی که این برنامه برای آموزش عالی به وجود آورد، اهمیت متن این لایحه را از توجه‌ها دور کرد. این روزها با فروکش کردن حاشیه‌ها، مسئولان آموزش عالی در تلاش برای روشن کردن نقاط قوت این لایحه در زمینه آموزش عالی هستند. لایحه‌ای که به گفته وزیر علوم بر اولویت‌های آموزشی کشور در چند سال گذشته تمرکز دارد و تدوین آن با کارشناسی‌های اصولی صورت گرفته است.

بند 8تبصره 9، همچنان در ابهام
بند هشتم از برنامه پیشنهادی ششم توسعه، آموزش عالی و بخش خصوصی را غافلگیر کرد؛ چرا که این بخش از لایحه ناظر بر به انحلال درآوردن یا واگذاری واحدهای دانشگاه‌های علمی- کاربردی وابسته به دستگاه‌های اجرایی و 50 درصد واحدهای دانشگاه پیام نور به بخش خصوصی تا پایان سال دوم برنامه ششم است. این بند از لایحه ششم یکی از پرحاشیه‌ترین بخش‌های این برنامه پیشنهادی بود؛ چرا که پس از اعلام وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مبنی بر ارائه لایحه برنامه ششم در بخش آموزش عالی، مسئولان دانشگاه‌های پیام نور و علمی-کاربردی نسبت به این بند واکنش نشان دادند و آن را به مثابه «صورت خشنی از خصوصی‌سازی در بخش آموزش» قلمداد کردند و در واکنش به آن سیاست کوچک‌سازی بخش دولتی آموزش عالی را زیر سوال بردند.

در این میان مسئولان وزارت علوم واکنشی نسبت به این موضوع نشان ندادند و تنها مجلس بود که انتقاداتی را به این بند از لایحه وارد کرد. چنانکه قاسم جعفری، عضو کمیسیون آموزش مجلس درباره این بند از لایحه برنامه ششم توسعه از شائبه انحلال کلی این دانشگاه‌ها سخن گفت و این اقدام را تنها در جهت نظام‌مند ساختن توسعه مراکز آموزش عالی معرفی کرد.

قاسم جعفری در گفت‌وگو با «ایسنا» گفت: «ما در انتظار استدلال منطقی مسئولان برای واگذاری و یا انحلال این واحدهای دانشگاهی هستیم؛ چرا که این‌گونه اقدامات شائبه‌هایی را ایجاد می‌کند که چون برخی، از اعضای هیات‌های مدیره دانشگاه‌های غیرانتفاعی هستند، تمایل به کنترل پیام نور دارند.»

در کنار جعفری، علیرضا سلیمی، عضو کمیسیون آموزش مجلس هم نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و از نظارت درست مجلس بر تصویب این لایحه خبرداد. اعضای کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی کمی متفاوت‌تر از اعضای کمیسیون آموزش به این موضوع واکنش نشان دادند و آن را با توجه به رشد جمعیت و سطح کیفی دانشگاه‌ها بجا می‌دانند.

جعفر قادری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در این‌باره می‌گوید: «به نظر می‌رسد باید بخشی از واحدهایی که در مناطقی فاقد امکانات هستند و مناطقی که تعداد داوطلبان در آنها کم هستند، جمع‌آوری شوند و امکانات موجود در جهت افزایش کیفیت پذیرش دانشجو در دانشگاه پیام نور به‌کار گرفته شود.

دانشگاه علمی-کاربردی که اکثر واحدهایش واحدهای غیردولتی است و واحدهای دولتی باقیمانده نیز باید به بخش غیردولتی واگذار شوند و من فکر می‌کنم بودجه کشور توان پشتیبانی از این واحدها را نداشته باشد و نیاز کنونی کشور بالا رفتن کیفیت است.» از سوی دیگر فعالان حوزه آموزش و اقتصاد این اقدام وزارت علوم را در راستای انسجام‌بخشی به نیروی کار منطقی می‌دانند.

محمدرضا واعظ‌مهدوی، اقتصاددان در این‌باره می‌گوید: «برآوردهای جمعیتی ما در طول سال‌های برنامه ششم حکایت از آن دارد که جمعیت 18 تا 25 سال یک میلیون نفر کاهش پیدا می‌کند و در طول دو تا پنج سال آینده ما به‌طور کلی با کاهش ظرفیت در بخش عمومی دانشگاه‌ها مواجه خواهیم بود و به همین دلیل واحدهای مختلف علمی و دانشگاهی اعم از دانشگاه‌های غیرانتفاعی و دولتی و پیام نور و دانشگاه‌های علمی- کاربردی بایستی خودشان را با این موضوع تطبیق دهند. دولت در این اقدام خود به صورت منطقی رقابت را به واحدهای قوی‌تر واگذر خواهد کرد.»

دانشگاه‌ها فراملی، ملی و منطقه‌ای
چندی پیش معاون آموزشی وزارت علوم اعلام کرد که پس از تایید لایحه برنامه ششم توسعه، دانشگاه‌های کشور در برنامه ششم توسعه به چهار دسته فراملی، ملی، منطقه‌ای و محلی تقسیم می‌شوند. این اقدام در جهت توجه به ماموریت‌گرایی دانشگاه‌های کشور خواهد بود. گسترش آموزش عالی به خارج از مرزها یکی از سیاست‌های کلی دولت تدبیر و امید است و در راستای تایید این لایحه، امکان دسترسی به این هدف بیشتر خواهد شد. از طرفی امتیاز ایجاد شعبه دانشگاه‌های برتر کشور هم بازوی کمکی برای عملی کردن این طرح در آموزش عالی خواهد بود.

دیپلماسی قرآنی، فراز برنامه آموزش عالی
جالب است که برنامه پیشنهادی وزارت علوم برای دوره ششم توسعه توجه خاصی به دیپلماسی قرآنی دارد. یکی از مواردی که بسیار مورد توجه فعالان حوزه آموزش قرار گرفته است توجه به توسعه فرهنگ قرآنی در بخش فرهنگی برنامه پیشنهادی ششم توسعه است. البته همین فعالان نسبت به عملگرا نبودن برنامه پیشنهادی انتقاد دارند و به‌تازگی خواستار تنظیم سند سیاست‌گذاری و اجرا از وزارت علوم شده‌اند.

افزایش سهم پژوهش در تولید ناخالص ملی
با توجه به گفته‌های وزیر علوم قرار بر آن است که سهم بخش خصوصی یک درصد افزایش یابد و این افزایش سهام در بخش پژوهشی با سرعت بیشتری خواهد بود؛ چرا که این وزارتخانه در نظر دارد با تمرکز بر پژوهش بتواند سهمش را در تولید ناخالص ملی بیشتر کند. چنانکه محمد فرهادی می‌گوید: «در برنامه ششم توسعه سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی باید به سه درصد افزایش یابد و امیدواریم تا افق ۱۴۰۴ و براساس تاکیدات مقام معظم رهبری این سهم، به چهار درصد نیز برسد.» این درحالی است که تا پیش از این سهم پژوهش در تولید ناخالص ملی 45 صدم درصد بود. توجه به بخش پژوهشی آموزش عالی از ابتدای فعالیت دولت تدبیر با برنامه‌ریزی منظم دانشگاه‌های دولتی و دانشگاه آزاد اسلامی و بخش غیردولتی موفقیت‌های زیادی را برای آموزش عالی به بار آورده است.

فرهیختگان

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار