آرمان اصفهان
15:41 - یکشنبه 20 دی 1394

آشنایی با چند گونه جانوری منقرض شده یا در معرض انقراض:

زنگ خطر نابودی حیات وحش ایران

پس از انقراض شیر ایرانی و ببر مازندران تعداد گربه سانان ایران از ۱۰ گونه به ۸ گونه (پلنگ، یوزپلنگ، کارکال، سیاهگوش، گربه شنی، گربه پالاس، گربه جنگلی و گربه وحشی) کاهش یافت.

به گزارش آرمان اصفهان، تلخی داستان انقراض گونه های نادر جانوری ایران کمتر از داستان به یغما رفتن مجسمه های تخت جمشید و منشور کوروش و میراث باستانی مان نیست.

در مورد آثار بی نظیر تاریخی، حداقل دلمان خوش است که هر چند دیگر در کشور ما نیستند اما در جای دیگری از دنیا، هنوز هم خودنمایی می کنند و مایه فخر و مباهاتمان هستند. اما از آخرین بازمانده ببر مازندران که تنها زیستگاهش جنگل های سر سبز شمال بود، تنها یک عکس سیاه و سفید به جای مانده است و دیگر در هیچ کجای دنیا نمی توان مشابه آن را پیدا کرد. قصه دردناک بسیاری از حیوانات کمیاب سرزمین مان این گونه تمام می شود: تنها، غرق در خون با گلوله ای در بدن. حیوانات ارزشمندی که وجود هر کدامشان برای فلات پهناور ایران مانند جواهری است، به راحتی قربانی شکارچیان بی رحم یا نا آگاهی مردم می شوند و داغشان بر دل دوست داران محیط زیست می ماند. طبق آمار رسمی وب سایت «موجودات در معرض انقراض زمین» یا earthendangered.com، حدود 156 گونه جانوری در ایران در معرض نابودی هستند. این موارد که شامل حشرات، بندپایان و کرم ها هم می شود، نشان می دهد که زنگ خطر نابودی جانداران و زیست بومشان، خیلی وقت است که در ایران به صدا در آمده است.
شیر ایرانی، نماد قدرت ملی که به تاریخ پیوست
زیستگاه این حیوان، مناطق جنگلی، بوته زارها و علفزارهای نزدیک به آب واقع در نواحی جنوب زاگرس و خوزستان بوده است.
وضعیت فعلی: بر اساس سفرنامه‌ها تا حدود 150 سال قبل، زیستگاه وسیعی از دزفول، مسجد سلیمان، شوش، رامهرمز تا بوشهر، کازرون و دشت ارژن و کام فیروز فارس داشته است. آخرین گزارش‌ها از شیر ایرانی مربوط به مشاهده یک ماده در سال 1941 در شمال دزفول است. احتمالا شکار بی‌رویه‌ای که اغلب توسط عشایر و افراد محلی انجام می‌گرفت و همچنین تخریب زیستگاه، سمی کردن لاشه جانوران شکار شده و کم شدن طعمه‌هایی مانند گوزن زرد باعث انقراض این حیوان شده است .
افسانه سوزناک ببر مازندران
در جنگل های مازندران نژادی از ببر که به نام ببر ایرانی شهرت دارد می زیست که امروزه به افسانه ای سوزناک مبدل گشته است. این گونه، درگذشته، در مناطق جنگلی دریای خزر از آستارا تا پارک ملی گلستان پراکنده بوده است.
وضعیت فعلی: آخرین ببر که در مازندران به آن شیر سرخ می گفتند در سال۱۳۳۸، در جنگل گلستان در منطقه گرگان به دست یک شکارچی محلی کشته شد. از ببر مازندران تنها یک نقاشی رنگی و چند عکس و چند پوست به جا مانده است . شکار بی رویه، خشک کردن نیزارها و مرداب ها برای کشاورزی، باغداری و خانه سازی و از میان رفتن جنگل های جلگه ای سبب نابودی نسل ببر در ایران شده است.

jpgfile_19163_
یوزپلنگ ایرانی، آخرین بازمانده یوز آسیایی
یوزپلنگ ها سریع ترین پستانداران روی کره زمین هستند. تا اوایل قرن 20میلادی ، زیستگاه زیرگونه «یوزپلنگ آسیایی» در نواحی شمال آفریقا و برخی از کشورهای آسیایی بوده است.
وضعیت فعلی: اکنون تنها جمعیت یوزپلنگ آسیایی در ایران باقی مانده که به شدت رو به کاهش است و به یوزپلنگ ایرانی تغییر نام داده است. طبق تخمین های کارشناسان محیط زیست، احتمالا کمتر از ۶۰ قلاده یوز ایرانی در تمام ایران وجود داشته باشد. کشتن این حیوان توسط بومیان برای قاچاق آن و استفاده از پوستش برای لباس، از جمله دلایل انقراضش است. برای هر پالتو پوست زنانه، باید 6 یوزپلنگ قربانی شود! کاهش امنیت زیستگاه های این حیوان، یکی از مهم ترین عوامل کاهش زاد و ولد یوزپلنگ هاست. یوزپلنگ در صورتی که احساس کند امنیتی ندارد، اقدام به زاد و ولد نخواهد کرد یا توله های خود را رها می کند.

101010
«گربه شنی»، کوچک ترین گربه سان در معرض انقراض
پس از انقراض شیر ایرانی و ببر مازندران تعداد گربه سانان ایران از ۱۰ گونه به ۸ گونه (پلنگ، یوزپلنگ، کارکال، سیاهگوش، گربه شنی، گربه پالاس، گربه جنگلی و گربه وحشی) کاهش یافت. گربه شنی یکی از هشت گربه سان وحشی ایران و کوچک ترین آنها محسوب می شود که سازگاری منحصر به فردی با مناطق بیابانی به ویژه تپه زارهای ماسه ای دارد.
وضعیت فعلی: گربه شنی یکی از گونه های کمیاب و در معرض انقراض ایران است که به ندرت می توان آن را در طبیعت دید. در سال‌های بین 1384 تا 1386 تعدادی از این گربه در پارک ملی کویر، اطراف سمنان، نائین و در پناهگاه حیات‌وحش نایبندان مشاهده شد. زیستگاه‌های گربه شنی و اطلاعات مربوط به این گونه بسیار محدود است و آمار مستندی از جمعیت این گونه ارزشمند در دست نیست.
گوزن زرد ایرانی، زیر خط انقراض!
گوزن زرد ایرانی شاخ‌های بلند و پهن، ۱۵۰ تا ۲۴۰ سانتی‌متر بدن و ۱۶ تا ۲۰ سانتی‌متر دم دارد. مهم‌ترین دشمن طبیعی آن گرگ و گربه جنگلی است.
وضعیت فعلی: در سال 92، تعداد 127 رأس از این گوزن‌ها با همکاری مأموران و کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست از مناطق دشت ناز ، پناهگاه کرخه، زردلان کرمانشاه، جزیره کبودان، جزایر کیش و لاوان انتقال یافتند. اما در کمال تاسف، وضعیت این جاندار هم از سوی اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی، در خطر انقراض گزارش شده و با تهدید جدی مواجه است.

میترا تاتاری 

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار