آرمان اصفهان
۱۸:۲۱ - یکشنبه ۰۲ دی ۱۳۹۷

سایه خشکسالی همچنان مستدام است؛

راهکاری ناگزیر به نام «سازگاری با کم آبی»

کلیدواژه طلایی «آب» سال ها و بویژه در یک دهه اخیر بیش از هر زمانی ارزش و اهمیت یافته و با ادامه خشکسالی ها و ضعف در مدیریت و فرهنگ سازی مصرف بهینه آن، سرنوشت نامعلومی را برای آن رقم زده به طوری که امروز نداشتن آب یکی از چالش های اساسی فلات ایران تبدیل شده است.

آرمان اصفهان– محمود افشاری / مایه حیات و پویایی زمین و زمان، اما چند سالی هست که روز به روز کمتر و محدودتر شده و در همین مدت واژگان تلخ خشکی و خشکسالی و کم آبی را بر سر زبان ها انداخته است.

«سازگاری با کم آبی» که البته مدتی از کاربرد هر چند محدود آن در رسانه ها و فضای مجازی گذشته و گویا قرار است با تداوم سال های خشک و بی بارش، جایگزین همان کلمات تلخ و پرتکراری شوند که رمق از جان طبیعت و کشاورزان زحمت کش گرفته اند.

خشکسالی امسال کشور در ۷۰ سال اخیر، بی سابقه توصیف شده و این پدیده ۹۰ درصد از وسعت استان اصفهان را فرا گرفته است.

مرداد ماه امسال، شرکت مدیریت منابع آب ایران اعلام کرد که نحوه تدوین گزارش سازگاری با کم آبی به استان ها ابلاغ شده است.

این نوید را اسفند ماه سال ۹۶ نیز اردکانیان وزیر نیرو گفته بود: اجرای طرح‌های تدوین شده کارگروه ملی سازگاری با کم آبی، آغاز شده و امیدواریم با تحقق اهداف این کارگروه، اتفاق های خوبی برای استانهای کشور به خصوص اصفهان رخ دهد.

اتفاق های خوبی که قرار بوده با مشارکت فعالانه صنایع بزرگ برای اصلاح در شیوه مصرف آب در کنار رفع مشکلات معیشتی، احیای زاینده رود، اصلاح شیوه های آبیاری و استفاده از تکنولوژی های نوین در آبیاری در جای جای استان اصفهان روی دهد و به وقوع بپیوندد.

در سمت و سوی دیگر داستان سازگاری با کم آبی، مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو هم گفته است: با توجه به کاهش ۳۰ درصدی بارش‌ها و بروز خشکسالی سراسری در کشور، سازگاری با کم آبی ضروری است.

در امتداد این موضوع یادآوری این نکته هم ضروری است که امسال استان اصفهان با کاهش ۲۶درصدی بارش ها در ردیف یازدهمین استان خشک کشور قرار دارد.

متوسط مصرف آب آشامیدنی در دیگر کشورها ۱۴۰ لیتر برای هر نفر است، در ایران این رقم ۲۴۰ تا ۲۵۰ لیتر برای هر نفر برآورد شده و برای اصفهانی ها این عدد ۱۵۴ لیتر است که نشان می دهد مردم این خطه سازگاری بهتری به نسبت دیگر استان ها با موضوع کم آبی داشته اند.

با وجودی که کاهش بارندگی و افزایش دمای هوا طی دو دهه اخیر، از عوامل مهم در بروز کم آبی و مشکلات ناشی از آن محسوب می‌شود، اما ایران و بویژه فلات مرکزی آن، همواره جزو مناطق کم باران و کم آب در جهان بوده است و شاید با مدیریتی مناسب و بهره ورانه، می‌توانستیم نسبت به ممانعت از بروز یا کاهش مشکلات اهتمام ورزیم.

امروز اما کم آبی به شرایط ‌بحران و حتی در مناطقی مانند شرق سمیرم کوهستانی و سردسیر در جنوب استان اصفهان، به مسئله ای فوق بحرانی بدل شده است.

نقطه‌ای که تاثیر آن بر ابعاد مختلف زندگی افراد آرام آرام مشهود شده و در همین تابستان امسال به قطع روزانه برق هم منجر شده و شهروندان شهرهای بزرگی نظیر اصفهان را نیز بی نصیب نگذاشت و در مناطقی همچون شرق سمیرم به مهاجرت و بیکاری مردم و ساکنان آن خطه انجامید.

چه سال هایی که زراعت در همین شرق اصفهان یا سمیرم رونق داشت و چغندر قند حنّا برندی ممتاز برای خودش دست و پا کرده بود اما این روزها نه خبری از زراعت است، نه از کشت و کار چغندر.

بر اساس الگوی مصرف که ۱۶ مترمکعب در ماه برای هر خانوار است اگر مردم درست مصرف کنند می توانیم خود را با اقلیم خشک و مدیریت تقاضا تطبیق دهیم. تطبیق دادنی که در مسیر همان سازگاری با کم آبی و فرهنگ سازی برای عادت دادن مردم با این موضوع می تواند راهگشا باشد.

دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی هم در این مدت دست بکار شده اند، به گونه ای که رئیس جهاد دانشگاهی واحد صنعتی اصفهان در همین رابطه گفته بود: ۴۰ درصد طرح‌های اجرا شده جهاد دانشگاهی واحد اصفهان در امتداد موضوع «سازگاری با کم آبی» است.بومی سازی دانش فنی تولیدسوپرجاذب در بخش کشاورزی، طراحی خط تولید کاغذ سنگی با استفاده از فرآوری مواد معدنی و مطالعه اکتشاف آبهای ژرف تجدیدپذیر از جمله این طرح های علمی و دانشگاهی در اصفهان است.

فرهنگ سازی در بین عموم مردم، تغییر الگوی کشت باغبانی ها، فضاهای سبز شهری و رفتن به سمت کشت های گلخانه ای و داویی، استفاده از پساب تصفیه شده برای مصارف غیرشرب، مهار روان‌ آب‌های سطحی با اجرای طرح هایی مانند بندهای خاکی و آبخیزداری و احیای قنات های بومی، نصب کتنورهای هوشمند چاه های کشاورزی، مسدود کردن چاه های غیر مجاز و برداشت از چاه های غیر مجاز و پرضرر، گسترش آبیاری قطره ای و تدوین برنامه های محلی متناسب با هر منطقه برای سازگاری با کم آبی می توانند راهکارهایی میان مدت برای مقابله با خشکالی و رفتن به سمت سازگاری با کم آبی با تغییر الگوها باشند.

همچنین بخوانید:

پاسخی بگذارید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار