آرمان اصفهان
۰۸:۰۰ - پنج شنبه ۰۹ اردیبهشت ۱۳۹۵

در یک قدمی مرگ

امام‌صادق(ع) می‌فرمایند: هر کس کفنش را در خانه‌اش داشته باشد، نام او جزو غافلان نوشته نمی‌شود و هرگاه که بدان نگاه کند، ثواب و پاداش خواهد داشت.

به گزارش آرمان اصفهان؛ همه ما کم‌و‌بیش تجربه سفر را داریم. سفرهایی که ممکن است عمرشان از دو سه ساعت تا چند سال باشد. فکر می‌کنید اگر قرار باشد یک سفر دو سه روزه بروید، نهایت باری که با خودتان برمی‌دارید، چقدر است؟

حالا اگر قرار باشد، همین سفر، چند ماهه یا چندساله شود، چطور؟ حتم دارم به همان میزان، باری که با خودتان
برمی‌دارید و تدابیری که می‌اندیشید، بیشتر و بیشتر خواهد شد.
حالا اگر به شما بگویند که سفرتان از این بیشترها طول می‌کشد، چه؟ منظورم این است که برگشتی درکار نیست. شک ندارم که دیگر هیچ ماترکی از خودتان بجا نخواهید گذاشت و قبل از رفتن هم تکلیف خیلی چیزهای دیگر را مشخص خواهید کرد؛ به‌طور مثال سهم‌الارثتان از خانه‌ پدری یا سرمایه‌گذاری که سال پیش کرده‌اید.

حتم دارم برنامه‌ای هم برای دلجویی و خداحافظی از دوستان و آشنایان ترتیب خواهید داد.همه این‌ها را گفتیم که برسیم به این مطلب اینکه با رضایت یا بی‌رضایت، با علاقه یا بی‌علاقه، با برنامه یا بی‌برنامه همه ما سفری در پیش داریم با یک بلیت یکسره‌؛ بدون تاریخ و جزئیات که حتی مسیر و نحوه رفتنش هم مشخص نیست. مخلص کلام اینکه آنچه قطعی است، فقط اصل رفتن است.
خوب، حالا با این اوصاف چه‌کار خواهید کرد؟ مسئله کمی سخت و بغرنج شده، ولی نگران نباشید امروز می‌خواهیم درباره همین موضوع باهم صحبت کنیم.
دفترچه یادداشت مرگ
حتما داستان دوستی یکی از اولیای خدا با حضرت عزرائیل را شنیده‌اید که به رسم دوستی با هم قراری می‌گذارند تا پیش از فرا‌رسیدن زمان مرگ، او را با نشانه‌ای آگاه کند تا اینکه زمان رفتن او هم می‌رسد، درحالی‌که انتظارش را نداشته و چون صحبت قول و قرارشان می‌شود، پاسخ می‌شنود که من نشانه‌ها را به تو نمایاندم ولی تو در غفلت به‌سر می‌بردی؛ مگر نه اینکه دوستانت را یکی‌یکی بردم و چه بسیار جوان‌هایی که یکی هم پیر نشدند و ….
همه این‌ نشانه‌ها را به اجل‌های معلقی که امروز تعدادشان بیشتر از مرگ‌های طبیعی است، اضافه کنید تا بفهمید که هرلحظه می‌تواند دیر هم باشد. پس برای شروع و اینکه آشفته‌تر نشوید، یک دفترچه یادداشت کوچک تهیه کنید. حالا نگاهی به پشت سرتان بیندازید تا بدانید با خودتان چند چندید؟ منظورم این است که فهرستی از بدهکاری‌ها و بستانکاری‌های خودتان تهیه کنید.
حق‌الناس، حق‌ا… و حق نفس؛ تمام چیزی است که شما باید تکلیفش را با خودتان مشخص کنید. طبیعی است که قسمتی از آن را در ذهن داشته و بخشی را هم فراموش کرده باشید. نگران نباشید برای جبران همه آن‌ها راهی وجود دارد. فقط سعی کنید که هر روز به تعداد کارهای تیک‌خورده‌تان اضافه شود. درضمن همه این‌ها، فوق‌برنامه‌های زندگی شماست و نباید خللی در روند طبیعی زندگی‌تان ایجاد کند.
سوخت‌گیری‌های زیارتی
هیچ‌چیز به اندازه یک زیارت دلچسب نمی‌تواند حال شما را خوب کند. برای عملی کردن آنچه در ذهن دارید و سوخت‌گیری‌های بعدی توصیه می‌کنیم که سفرهای زیارتی را فراموش نکنید.
البته ما مشهدی‌ها با داشتن امام‌رضا(ع)، خیلی هم به سفر نیاز نداریم. بهتر است کار را با ادای حق‌ا…، یعنی انجام واجبات و ترک محرمات شروع کنید که آسان‌تر است، هرچند که حق‌الناس اولویت دارد.
فهرستی از واجبات دینی خود تهیه کنید. برای این کار به سراغ رساله عملیه مرجع تقلید خود بروید. فعلا دور مستحبات را خط بکشید.
سعی کنید واجبات روزانه خود را در اولویت قرار دهید که بعد از این بدهکار امور امروزتان نباشید. برای جبران آنچه هم از دست داده‌اید یک برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت داشته باشید. به طورمثال سعی کنید در یک‌ ماه ٢ – ٣ روز روزه بگیرید و روزی چند رکعت هم نماز قضا بخوانید.
ذکر، دعا، تلاوت قرآن و‌… را هم فراموش نکنید. با این کار هم روحتان جلا می‌بیند و هم جبران بخشی از گذشته می‌شود.

یادتان باشد تا زنده هستید، نمی‌توانید برای به‌جا آوردن آنچه خودتان می‌توانید انجام دهید، نایب بگیرید؛ یعنی از کسی بخواهید که به‌جای شما نماز قضا بخواند یا روزه بگیرد. درکنار واجبات، ترک محرمات را هم فراموش نکنید که بهتر از جبران کردن آن در بعدهایی است که شاید هرگز پیش نیایند.
وصله‌های ناجور زندگی
به قسمت مهم و متاسفانه بد ماجرا می‌رسیم. تنها چیزی که خدا درباره آن با هیچ‌کس مسامحه‌ ندارد؛ منظور حق‌الناس است که از تکه‌های ناجور زندگی همه ماست و فقط و فقط باید رضایت طرف مقابل حل و فصل می‌شود. درغیر این صورت خداوند خودش رضایت خواهد گرفت، آن هم با بده بستانی که به‌نظر منصفانه نمی‌آید. پس این بخش از دفترچه‌تان را با دقت بیشتری دنبال کنید.
حق‌الناس، دامنه خیلی گسترده‌ای دارد؛ از غیبت، تهمت، دزدی، دل شکستن و دروغ گفتن گرفته تا توی خیابان‌ها آشغال ریختن و به بیت‌المال بی‌توجهی کردن؛ هرچه فکرش را بکنید و نکنید. در کنار مراقبتی که بعد از این نسبت به رفتارهایتان خواهید داشت، برای جبران گذشته هم باید اقدام جدی بکنید و از دیگران به هرطریقی که شده، رضایت یا حلالیت بگیرید.

بخشی از این طلب حلالیت‌ها هم که امکانش نیست، مانند اینکه طرف در قید حیات نباشد یا مطرح کردن آنچه پیش آمده، باعث مفسده و گناه بیشتری شود باید از طریق‌های دیگری جبران کرد. به‌طورمثال برای آن فرد صدقه یا رد مظالم بدهید یا کار خیری بکنید که دستگیر دنیا یا آخرتش شود. خلاصه اینکه هر کاری که به فکرتان می‌رسد، انجام دهید تا آن دنیا وقتی خدا خواست بینتان قضاوت کند، ببیند که به فکر بوده‌ و سعی در جبرانش داشته‌اید.
طلبکاری خودم از خودم
همان‌طور که تکلیف خودتان را با دیگران مشخص می‌کنید، تکلیف خودتان را با خودتان هم روشن کنید. چیزی که به آن حق‌نفس می‌گویند؛ یعنی مراقبت از جسم و روان. مشکل همه ما اینجاست که فکر می‌کنیم این بدن ۶‌دانگ متعلق به خود ماست و مجازیم هرکاری که دوست داریم با این بدن بکنیم انواع رژیم‌های چاقی و لاغری، خالکوبی، سوراخ‌کردن، جراحی‌های زیبایی، کاشت ناخن، گرسنگی، بی‌خوابی و‌….
هرچیزی که عمدی و آگاهانه یا بر اثر غفلت و جهالت به روح و جسم شما صدمه بزند، ضایع شدن حق است و حساب و کتاب می‌شود و خیلی زود هم باید به‌خاطر آن حساب پس بدهید.

پس سعی کنید از همین امروز همان‌طور که از فرزند کسی که پیش شما به امانت گذاشته شده، نگهداری و مراقبت می‌کنید، با جسم و روان خودتان هم مهربان باشید و حق هرقسمت از بدنتان را به درستی به‌جا آورید.
فراموش نکنید که این بدن برای اطاعت و بندگی خداوند خلق شده و هر آنچه خارج از این محدوده باشد، با فطرت آن سازگار نیست و به آن آسیب می‌رساند و این عین تضییع حق‌نفس است و شما باید خیلی زود به مالک حقی‌اش پاسخ بدهید.
سوروسات آخرین ضیافت
آخرین ضیافتی که هرکسی می‌تواند در آن شرکت کند، مراسم تشییع جنازه خودش است. شما می‌توانید نحوه و چگونگی برگزاری آن را در وصیت‌نامه‌تان قید و از محل یک‌سوم سهم‌الارث خودتان هرطور که مایلید، خرج کنید.
هرچند بهتر است که این کار را نکنید و بازماندگان را در تصمیم‌گیری آزاد بگذارید. اما می‌توانید لباس مخصوص این ضیافت را خودتان تهیه کنید.
در روایات و منابع فقهی سفارش‌ شده و مستحب است که کفن از جنس پنبه سفید و مال پاک و بدون شبهه تهیه شود و غصبى نباشد. از آنجایی که هیچ‌کس به اندازه خود آدمی، دلش برای خودش نمی‌سوزد، پس تا زنده‌اید، دست به‌کار شوید و از پولی حلال برای خودتان کفنی تهیه کنید.
خوشبختانه قیمت آن زیاد نیست و شما می‌توانید با ٢٠ تا ٣٠‌هزار تومان از بازارهای اطراف حرم امام‌رضا(ع) یک کفن خوب برای خودتان تهیه کنید. تهیه کفن در زمان حیات مانند وصیت کردن می‌ماند و مرگ را به تعویق می‌اندازد.
هرچند این کار واجب نیست ولی مستحب است که کفنی تهیه کنید و هر‌ازگاهی هم آن را بپوشید تا زود به زود یاد مرگ در شما زنده شود.
امام‌صادق(ع) می‌فرمایند: «هر کس کفنش را در خانه‌اش داشته باشد، نام او جزو غافلان نوشته نمی‌شود و هرگاه که بدان نگاه کند، ثواب و پاداش خواهد داشت».
آخرین دست‌نوشته من
به موازات راست و‌ ریس کردن کارهایتان، دست به قلم شوید و چند خطی هم از خودتان به یادگار بگذارید. نترسید! طبق روایات با وصیت کردن پرونده رفتنمان به تعویق هم می‌افتد. درحقیقت با وصیت نکردن و تعیین تکلیف برای زندگی‌مان بعد از رفتن، فقط به مشکلات خودمان و اطرافیانمان اضافه‌ می‌کنیم.

اصلا هیچ می‌دانستید که اگر وصیت نکنید و از دنیا بروید، ورثه‌تان حتی وظیفه کفن‌ودفن شما را هم نخواهند داشت! چه برسد به اینکه بخواهند برای شما خیراتی هم بکنند.
هرچند وصیت کردن ازنظر شرعی و قانونی امری واجب نیست، ولی یک وظیفه شرعی است. حتی اگر مال و منالی هم نداشته باشید، باز هم باید وصیت کنید.

البته در برخی موارد هم وصیت کردن می‌شود واجب شرعی. مانند تعیین تکلیف کردن برای نماز و روزه‌های قضا شده، خمس و زکات و کفارات و سایر دیون و حق‌های
بر گردن مانده.
فرق چندانی ندارد که وصیت‌نامه‌تان عادی باشد یا رسمی. فقط آن را در چند نسخه تنظیم و با حضور چند شاهد امضا کنید. اگر قصد وقف کردن یا بذل و بخششی هم دارید، باید تا زنده هستید آن را قانونی منتقل کنید؛ چراکه شما تنها مالک یک‌سوم اموالتان پس از مرگ هستید و می‌توانید با وصیت کردن فقط درباره آن‌ها تصمیم بگیرید. این یعنی بی دلیل کسی را از ارث محروم یا بذل و بخشش نکنید.

معصومه متین‌نژاد

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

آخرین اخبار